Wieża książęca w Rakowicach Wielkich

 Rakowicach Wielkich w późnym średniowieczu funkcjonowały co najmniej dwa folwarki: królewski i miejski, a siedziby ich zarządców znajdowały się w niewielkich wieżach mieszkalnych.

Wieża miejska, starsza z tych budowli, została przypuszczalnie wzniesiona po 1491 roku przez Georga von Zedlitz, który odziedziczył znaczną część miejscowości po Nickelu Młodszym von Zedlitz. W 1535 roku Nicolasi Georg von Zedlitz zrzekli się praw do folwarku na rzecz miasta Lwówka, które posiadało go do XVII wieku, kiedy to przeszedł w ręce prywatne. Po 1945 roku wieża wraz z zabudowaniami folwarcznymi stała się częścią Państwowego Gospodarstwa Rolnego i była wykorzystywana jako magazyn.

Wieża miejska zbudowana została z łamanego 

fot. ZeroJeden, IX 2003

piaskowca wzmocnionego kamiennymi ciosami w narożach, na planie prostokąta o bokach około 8,4 x 9 metrów. Pierwotnie posiadała cztery kondygnacje. Parter pełnił funkcje gospodarcze, pierwsze piętro mieściło świetlicę i trakt schodowy, a drugie piętro służyło jako apartamenty mieszkalne. Czwartą kondygnację zajmował drewniany ganek obronny wsparty na kamiennych kroksztynach z otworami strzelniczymi w podłodze i ścianach, który w XVIII wieku zastąpiono dachem mansardowym. Początkowo do wieży prowadził kamienny późnogotycki portal umieszczony w północnej elewacji na wysokości trzeciej kondygnacji. W okresie nowożytnym wejście gotyckie zamurowano, a jego funkcję przejął otwór w przyziemiu, z czasem poszerzony i wyposażony w podwójne drzwi z ryglem. Wnętrze wieży oświetlało kilkanaście szczelin o wymiarach ok. 15x60 cm oraz pięć większych okien mierzących ok. 70x85 cm. Wieża miejska stoi przy drodze prowadzącej do Lwówka, na południowym skraju wsi i jest ogólnie dostępna z zewnątrz.

Około 500 metrów na północ od dawnego folwarku miejskiego znajdują się ruiny wieży zwanej książęcą, choć jej fundatorem i pierwszym właścicielem był zarządca dóbr królewskich Simon (Hans?) Reussner. Została ona wzniesiona na początku XVI wieku w celach mieszkalnych. W latach późniejszych wieża wraz z folwarkiem należała do drobnych feudałów.

Wieża książęca została zbudowana z łamanego kamienia uzupełnionego ciosami z piaskowca, na planie prostokąta o wymiarach ok. 10 x 12 metrów. Posiadała 

Widok z lotu ptaka od północy, fot. ZeroJeden, X 2013

trzy kondygnacje. Najniższa mieściła dużą sklepioną izbę i wąską sień z kamiennymi schodami prowadzącymi na pierwsze piętro. Drugie piętro, przekryte stropem, podzielone było przepierzeniem na pokój mieszkalny, komorę i latrynę z metalowym naczyniem i kamienną rynną. Wejście do wieży znajdowało się w ścianie północnej i ozdobione było kamiennym portalem z półkolistym łukiem. Dostęp światła zapewniały większe okna z dekoracją fasciową oraz wąskie otwory szczelinowe. Budynek zwieńczono kamiennym gzymsem i nakryto dachem czterospadowym, który w XVIII wieku zastąpiono stromym dachem dwuspadowym.

Wieża książęca zachowała się w całości do lat 60. XX wieku, gdy w wyniku osuwania się murów zawalił się jej dach, a kilka lat później również stropy i wyższe partie ścian. Od tego czasu pozostaje w ruinie. Zachowały się jedynie dolne partie murów zewnętrznych do wysokości piętra i fragmenty podziałów wewnętrznych najniższej kondygnacji. Ruiny wieży książęcej znajdują się około 500 metrów na północ 

Widok od północnego-zachodu, fot. ZeroJeden, IX 2003

od wieży miejskiej, po lewej stronie drogi prowadzącej do Lwówka Śląskiego. Dostęp do ruin nie jest niczym ograniczony.