a skalistym wzgórzu w pobliżu miejscowości Odrzykoń, wznoszą się ruiny zamku rycerskiego Kamieniec. Jego początki sięgają XIV wieku, kiedy to za panowania Kazimierza Wielkiego zbudowano zamek górny, o nieregularnym pięciobocznym planie, wraz z niewielkim przedzamczem. Prawdopodobnie w tym miejscu w średniowieczu istniała strażnica obronna, która strzegła granicy ziemi sanockiej. Po przyłączeniu Sanoka do Korony przez króla Kazimierza Wielkiego, Odrzykoń stał się królewszczyzną, czyli własnością monarchy. Pierwsza wzmianka w dokumencie pisanym pośrednio związana z Kamieńcem pochodzi z roku 1348. W akcie lokacyjnym wsi Osobnica koło Jasła pojawia się „Nicolaus de Babycz burgrabia de Camyenecz”. Możliwe, że murowany zamek w Odrzykoniu powstał już w pierwszej
Zamek górny, fot. ZeroJeden, III 2000
połowie XIV. Usadowiony na szczycie skały w naturalny sposób wykorzystał walory obronne miejsca. Pierwotnie składał się z otoczonego murem trójkątnego dziedzińca i usytuowanej w zachodniej części wieży obronno-mieszkalnej, zwanej Kamieniec. Była to budowla wzniesiona z kamienia trójkondygnacyjna, podpiwniczona, dwuprzestrzenna. Wjazd do zamku prowadził od płn-wsch.
W roku 1390 król Władysław Jagiełło przekazał Kamieniec podkanclerzowi koronnemu Klemensowi z Moskarzewa herbu Pilawa, w nagrodę za obronę zamku w Wilnie. Nowy właściciel uczynił zamek główną siedzibą rodu, który z czasem przybrał nazwisko Kamienieckich. Ze względu na niewielką powierzchnię użytkową zamku, od wschodu powstało otoczone murem przedzamcze o charakterze gospodarczym, nazwane później Zamkiem Średnim. Jego zabudowę stanowiły budynki drewniane i jeden jednotraktowy budynek murowany w części płd.-zach. Wjazd prowadził od wschodu przez bramę ze zwodzonym mostem przerzuconym nad suchą fosą. W roku 1397 zbudowano kaplicę zamkową pod wezwaniem Zwiastowania N. M. Panny. Znajdowała się w wykuszu nad bramą, a jej konsekracja nastąpiła w roku 1402.
Na przełomie XV i XVI wieku, ze względu na rozwój artylerii, dwuczłonowe dotychczas założenie przedzielono dwoma murami w przedzamczu. Poszczególne części pełniły różne funkcje – mieszkalne, obronne i gospodarcze. W pierwszej połowie XV wieku syn Klemensa, Marcin, od strony zachodniej do Zamku Górnego, dobudował przedzamcze zwane odrzykońskim. Wzdłuż jego zachodniego muru znajdował się zapewne budynek mieszkalny. Na terenie
Widok od południowego-zachodu na zamek górny, fot. ZeroJeden, VIII 2005
przedzamcza znajdowała się jedyna na zamku studnia. W drugiej połowie XV wieku ród Kamienieckich zaczął ponownie odzyskiwać znaczenie na królewskim dworze. Wnuk Klemensa Henryk był kasztelanem sanockim, a jego syn Mikołaj w roku 1505 został dożywotnim hetmanem wielkim koronnym. Dziedziniec Zamku Górnego przebudowano na sień i nadbudowano dwoma kondygnacjami. Znalazły się tu reprezentacyjne komnaty, w tym tzw. izba stołowa. Od strony północnej najwyższa kondygnacja otrzymała ganek strażniczy. Pod koniec XV wieku rozbudowano przedzamcze zachodnie. Wjazd prowadzący od południa wzmocniono przedbramiem. Obok wzniesiono czworoboczną basztę z umieszczoną na jej narożniku tarczą z herbem Pilawa. W tym samym czasie od wschodniej strony zamku założono drugie przedzamcze zwane korczyńskim, którego zadaniem była obrona Zamku Średniego.
W roku 1530 kasztelan sanocki Klemens Kamieniecki sprzedał Zamek Średni ze wschodnim przedzamczem Sewerynerowi Bonerowi. W swej części zamku Sewryn Boner rozpoczął prace mające przekształcić gotycką
Zamek na litografii Napoleona Ordy, 'Album Widoków', Seria 6, 1880
warownię w renesansową siedzibę. W narożniku pł-wsch zamku średniego powstał dwukondygnacyjny pałac. Na piętrze znajdowała się główna reprezentacyjna sala z dużymi prostokątnymi oknami, natomiast przyziemie pełniło funkcje gospodarcze. Drugi jednotraktowy budynek powstał w części północnej. Dawny wjazd od strony przedzamcza wschodniego przebudowano na sklepione przejście ze schodami. W roku 1543 wzniesiono kaplice pod wezwaniem Męki Pańskiej.
W 1579 roku Kamienieccy sprzedali drugą część zamku, czyli Zamek Górny i przedzamcze zachodnie, Sieniawskim. Następnie na krótko znalazł się on w rękach Stadnickich. Od 1601 roku zachodnia część zamku w Odrzykoniu przeszła w posiadanie kasztelana połanieckiego Jana Skotnickiego. Z kolei wschodnią część zamku w 1593 roku, po matce Zofii z Bonerów, przejął wojewoda lubelski Piotr Firlej. Doprowadziło to do podziału zamku na dwie rezydencje, a wspólne korzystanie z wjazdu i studni rodziło liczne waśnie. Około 1613 roku Jan Skotnicki rozpoczął remont Zamku Górnego, prawdopodobnie po zawaleniu
Zamek Kamieniec w Odrzykoniu na fotografii Józefa Zajączkowskiego z 1913 roku
się narożnika płn-zach. Ściany budynku od strony zachodniej wzmocniono skarpami. Przesklepiono część pomieszczeń, założono nową klatkę schodową, wykonano nowe podłogi i piece, otynkowano elewacje zewnętrzne.
W roku 1630 córka Jana Skotnickiego, Zofia, wyszła za Mikołaja Firleja, wnosząc mu w posagu zachodnią część zamku. Po śmierci Mikołaja Zofia ponownie wyszła za mąż za podczaszego sanockiego Jakuba Kalińskiego. W roku 1652 Zamek Górny został wydzierżawiony stryjowi Zofii, Pawłowi Skotnickiemu. W czasie potopu szwedzkiego zamek był oblegany przez wojska Jerzego II Rakoczego. Został zdobyty i poważnie zniszczony.
Po potopie szwedzkim dokonano częściowej odbudowy, ale zamek już nigdy nie odzyskał dawnej świetności. Po śmierci Zofii Kalińskiej odrzykoński zamek odziedziczył jej syn Jan Firlej. W posiadaniu rodu Firlejów pozostawał do bezpotomnej śmierci Jakuba Firleja w roku 1730. Następnie był własnością rodziny Scipio del Campo, a w roku 1778 przeszedł w ręce Jabłonowskich. Już w drugiej połowie XVIII wieku przestał pełnić funkcję rezydencji i opuszczony
Zamek w Odrzykoniu na pocztówce z 1927 roku
zaczął popadać w ruinę. W latach 30-tych XIX wieku przez koligacje rodzinne Zamek Wysoki stał się własnością Starowieyskich, a Zamek Średni własnością Aleksandra Fredry dzięki jego małżeństwu z Zofią Jabłonowską. Fredro, przeglądając dokumenty otrzymanego majątku, natrafił na akta procesowe właścicieli zamku Kamieniec z początku XVII wieku, Piotra Firleja i Jana Skotnickiego. Ich spory stały się inspiracją dla komedii „Zemsta”.
Pod koniec XIX wieku zamek w Odrzykoniu był już romantyczną ruiną. Pierwsze prace konserwatorskie podjęto w latach 1904-06 dzięki staraniom Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości. Po II wojnie światowej zamek w latach 50-tych i 60-tych był miejscem badań archeologicznych. Obecnie obiekt jest częściowo udostępniony do zwiedzania. Na Zamku Górnym zachowały się piwnice oraz fragmenty murów. W elewacji północnej widoczny jest gotycki, kamienny portal ostrołukowy. Na Zamku Średnim przetrwały fragmenty pałacu Bonerów z zachowanym późnogotyckim oknem
rys. Kozarski, XIX w.
w kamiennym obramieniu z laskowaniem. Zachowały się także pozostałości kaplicy z XVI wieku. Fragmentarycznie zachowały się mury obu przedzamczy.
Włącz 3D
skalistym wzgórzu 
