Zamek w Leśnicy

oczątki Leśnicy, obecnie dzielnicy Wrocławia, sięgają wczesnego średniowiecza. Pierwsza wzmianka o wsi Lesnyc pochodzi z 1226 roku. Prawdopodobnie już w pierwszej połowie XII wieku w Leśnicy istniał gródek obronny Piastów wrocławskich. 7 grudnia 1201 roku zmarł w nim książę Bolesław Wysoki. Zgodnie z decyzją Bolesława wieś wraz z dworem trafić miała po jego śmierci na własność zakonu cysterskiego z Lubiąża, jednakże syn jego Henryk Brodaty zdołał zmienić testament ojca, zatrzymując Leśnicę dla siebie i oferując cystersom w zamian wieś Pulcher Campus. Książę Henryk na miejscu starego grodu wzniósł *nostra caminata*, 

Fryderyk Bernard Wernher, Topografia Śląska 1744-1768

służące mu jako miejsce odpoczynku w częstych podróżach między Wrocławiem a Legnicą.

Po włączeniu księstwa wrocławskiego do państwa czeskiego król Jan Luksemburski w 1339 roku sprzedał Leśnicę mieszczaninowi wrocławskiemu Gysco de Reste. Do końca XIV wieku dobra leśnickie kilkukrotnie zmieniały właścicieli, pełniąc funkcję podmiejskiej rezydencji dla rodów von der Neisse i Klettendorf. W 1412 roku Leśnicę kupił Michael Banke, który w 1420 roku, po uzyskaniu królewskiej zgody, rozpoczął budowę murowanego zamku. Składał się on z dwóch równolegle ustawionych budynków z bramą wjazdową od wschodu i posiadał trzy narożne wieże. Całość otaczała nawodniona fosa.

W 1428 roku zamek został zniszczony przez husytów. Odbudowany uległ ponownemu zniszczeniu w 1459 roku podczas walk z Jerzym z Podiebradów, kiedy to siedzibę najechali i spalili wrocławscy mieszczanie z obawy przed 

fot. ZeroJeden, IV 2002

możliwością opanowania jej przez czeskiego króla. Pod koniec XV wieku Leśnicę kupiła rodzina von Hornig. W latach 1520-1550 zamek został dwukrotnie przebudowany i powiększony w stylu renesansowym. Powstała rezydencja na planie kwadratu o boku około 21 metrów, z narożnymi okrągłymi wieżami. Około 1610 roku Heinrich von Hörnig otoczył budowlę ciągiem fortyfikacji bastejowych.

W 1633 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, zamek został zdobyty i spalony przez wojska szwedzkie. W 1651 roku właścicielem Leśnicy został Horatius von Forno. Jego potomek w 1733 roku sprzedał zamek wrocławskiemu klasztorowi Rycerzy Krzyżowych z Czerwoną Gwiazdą. Pod kierunkiem architekta Krzysztofa Hacknera dokonano barokowej przebudowy. Skrzydło północne złączono z południowym, ujednolicono elewacje, a całość przekryto dachem mansardowym. W wyniku prac obiekt przekształcono w pałac z narożnymi wieżyczkami.

W 1752 roku zakonnicy sprzedali rezydencję Ferdinandowi von Mudrach. W latach 1752-1759 dokonano gruntownej przebudowy pałacowych wnętrz. Pracowali 

Zdjęcie z 1945 roku

przy niej kamieniarze, snycerze, sztukatorzy i rzeźbiarze. W roku 1836 pałac wraz z majątkiem kupił Carl von Wylich und Lottum. Nowi właściciele dokonali przebudowy wnętrz oraz założyli ogród w miejscu zasypanej fosy i zburzonych częściowo obwarowań. Około 1900 roku odsłonięto fragment fosy i wzniesiono pseudoobronny mur z krenelażem u wejścia do parku.

Ostatnim niemieckim właścicielem dóbr leśnickich był Ludolf von Veltheim-Lottum. W 1953 roku pałac spłonął. W latach 1958-1963 pałac odbudowano i zaadaptowano na Dom Kultury. Podczas prac odkryto w podziemiach budynku gotyckie fragmenty murów i stropów. Obecnie pałac to trzykondygnacyjna budowla na planie kwadratu z półokrągłymi wieżyczkami w narożach. Wokół budynku znajdują się fortyfikacje ze strzelnicami kluczowymi. Trwają prace przy odtworzeniu zdewastowanego zamkowego parku.

Pokaż na mapie