amek w Choczu ma swoje korzenie we wczesnym średniowieczu, gdzie na wyspie na rzece Prośnie istniał obronny gródek pierścieniowaty, otoczony wałem drewniano-ziemnym o średnicy około 90 metrów. Istniejąca w tym miejscu przeprawa przez Prosnę przyczyniła się do wzniesienia w tym miejscu w drugiej połowie XIV wieku murowanego zamku, jednego z nielicznych na terenie Wielkopolski położonych na wyspie.
Budowę zamku prawdopodobnie rozpoczął król Kazimierz Wielki, choć niektóre źródła wskazują na starostę odolanowskiego Bartosza Wezenborga. Jak piszą Janko z Czarnkowa i Jan Długosz, budowla (murowany dom) w 1382 roku została zdobyta przez Bartosza Wezenborga. Dom murowany został umocniony częstokołem, z czego wynika, że za czasów Kazimierza Wielkiego
Widok z lotu ptaka od zachodu, fot. ZeroJeden, X 2013
nie był dobrze broniony i trudno go w tamtych czasach zaliczać do zamków. Możliwe, że budowla nie została za życia króla ukończona i murowany dom był tylko częścią planowanego zamku.
Z uwagi na brak dokładnych badań, trudno odtworzyć dokładny wygląd zamku. Prawdopodobnie był on niewielki, ze względu na rozmiary wyspy. Składał się z trzykondygnacyjnego domu, wzniesionego z cegły na kamiennym fundamencie, wspartego w narożach przyporami. Budynek miał kształt wydłużonego prostokąta o wymiarach 11x30 metrów. Otaczał go zapewne jedynie częstokół. Nie posiadał murów obronnych, a wały i fosa pochodzą z czasów późniejszych.
Od końca XIV wieku zamek przechodził przez ręce kilku rodzin wielkopolskich. Świetność zamku w Choczu trwała krótko. Spadek znaczenia przeprawy oraz brak modernizacji spowodował jego dewastację.
W XVII i XVIII wieku Chocz należał do Lipskich herbu Grabie. W XVII wieku Chocz przeszedł w ręce rodu Lipskich i w ich posiadaniu pozostał do końca wieku XVIII. W roku 1623 Andrzej Lipski wzniósł
Widok z lotu ptaka od południowego-zachodu, fot. ZeroJeden, X 2013
tu kościół, później podniesiony do rangi kolegiaty. W 1720 roku Kazimierz Lipski na gruzach dawnego zamku wzniósł obiekt pałacowy. Zmiana nurtu rzeki spowodowała, że pałac i stojący obok kościół otoczono szeroką fosą. W 1720 roku został przez Lipskich zmodernizowany.
Zamek w Choczu nie dotrwał do naszych czasów, chociaż budynek plebanii, pełniący funkcję gotyckiego domu Kazimierza Wielkiego, być może kryje w sobie jakieś pozostałości zamkowych murów. Użytkowany jako kościół dotrwał do naszych czasów, a gotycki dom Kazimierza Wielkiego obecnie pełni funkcje plebanii.
Włącz 3D
mek 
