wór obronny w Wieruszycach znajduje się na wzgórzu nad rzeką Stradomką. Jest to szesnastowieczna obronna siedziba szlachecka, zaliczana do nielicznych zachowanych w Polsce.
Jako pierwsi właściciele Wieruszyc, w roku 1306, wymieniani są Drużynici herbu Szreniawa, którzy otrzymali wieś od króla Władysława Łokietka. Od nazwy wsi przyjęli nazwisko Wieruscy. W połowie XV wieku zbudowali wieżę obronno-mieszkalną na planie prostokąta o wymiarach 11x14 m.
Na początku XVI wieku wieża została rozbudowana, uzyskując wygląd murowanej ""kamienicy"" na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach 14,5x15 m. Po pożarze lub katastrofie budowlanej w 1531 roku Wincenty Wieruski wzniósł późnogotycki, dwukondygnacyjny, podpiwniczony dwór z masywną cylindryczną wieżą w narożniku północno-wschodnim, osłaniającą wjazd. Na każdej kondygnacji znajdowały się
zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, VII 2020
dwie obszerne sale przedzielone podłużnym korytarzem oraz alkierz w baszcie.
Potomek Wincentego, Jan Wieruski, chorąży nadworny i starosta sądecki, przebudował dwór w stylu renesansowym. Otwory okienne otrzymały kamienne obramienia, a wejścia kamienne portale z herbem Szreniawa w nadprożach. Na fundamentach nieistniejącej wieży mieszkalnej powstała otwarta na południe loggia. Na południowej stronie wzgórza założono tarasowy ogród włoski.
W posiadaniu Wieruskich dwór pozostawał do połowy XVII wieku. Następni właściciele, Ołtarzewscy, wybudowali w jego pobliżu barokową rezydencję, a renesansową siedzibę Wieruskich zamienili w spichlerz i wozownię.
Dwór niszczał aż do roku 1981, kiedy to stał się własnością prywatną architekta Marka Skrzyńskiego. Dzięki jego staraniom obiekt został wyremontowany, odzyskując dawny wygląd i stanowi obecnie przykład obronnego dworu renesansowego o znacznej wartości zabytkowej. Zachowały się fragmenty kamieniarki renesansowej w postaci obramowań okien i nadproży wejść.
Dwór w
Dwór w Wieruszycach na zdjęciu z okresu międzywojennego
Wieruszycach wzniesiony jest na planie regularnego prostokąta. Do jego budowy użyto łamanego piaskowca karpackiego i fragmentarycznie cegły. Narożniki uzupełniono regularnymi ciosami. Mury mają grubość dochodzącą do dwóch metrów, a piwnice posiadają kolebkowe sklepienia. Posiada dwie kondygnacje naziemne z pomieszczeniamiw dwóch traktach, nakryte sklepieniami na poziomie parteru oraz stropami na piętrze. Dwór zwieńczony jest charakterystycznym dwudzielnym czterospadowym dachem pokrytym gontem. Dostawiona do niego oskarpowana wieża ma podobną wysokość i nakryta jest osobnym, ostrosłupowym dachem, także pokrytym gontem. O obronnym charakterze obiektu świadczą umieszczone w dolnej kondygnacji wieży strzelnice kluczowe.
Włącz 3D
ór obronny 
