Zamek w Szamotułach

ierwszy murowany zamek w Szamotułach, znany jako zamek Świdwów-Szamotulskich, został wzniesiony w latach 1324–1360 z inicjatywy kasztelana nakielskiego, Sędziwoja Świdwy. Warownia powstała w południowej części ówczesnego miasta, na terenie zwanym "przedmieściem poznańskim" (dziś etnograficznie określanym jako Świdlin), i pełniła funkcje obronne.

Zamek służył rodowi Świdwów-Szamotulskich do około 1513 roku. Po upadku ich rodu i przejęciu dóbr szamotulskich przez potężnych Górków, los pierwszej warowni został przesądzony. Nowy właściciel, wojewoda poznański Łukasz Górka, około 1500 roku rozpoczął budowę nowocześniejszego i wspanialszego zamku w północnej części miasta. W konsekwencji stary zamek Świdwów został zaniedbany, a przez następne dwa stulecia stopniowo popadał w ruinę, aż stał się niezdatny do zamieszkania. W późniejszym okresie jego właścicielami były również rody Rokossowskich, Kostków i Łąckich.

Ostateczny kres istnieniu zamku jako budowli obronnej położył Jan Korzbok-Łącki, kasztelan kaliski. W 1675 roku sprowadził on do Szamotuł zakon reformatów (braci mniejszych) i podarował im teren z ruinami dawnej warowni. W latach 1676–1682 na miejscu zamku wzniesiono barokowy kompleks klasztorny z kościołem pod wezwaniem Świętego Krzyża, który istnieje do dziś, stanowiąc 

Zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, VI 2025

materialne świadectwo po pierwszej średniowiecznej fortecy w Szamotułach.