Polskie zamki
Aktualizacja 2025-12-27

Zamek w Starogrodzie

 (Starogród • Althausen Höhe • Stare Chełmno) 

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Starogród • Althausen Höhe • Stare Chełmno:    Chełm · Chełmno ·


n a Górze Zamkowej w Starogrodzie znajdują się pozostałości zamku. Krzyżacy, sprowadzeni do Polski w 1226 roku, około 1232 roku wznieśli w Starogrodzie drewniano-ziemną strażnicę, która była drugą po Toruniu warowną budowlą Zakonu na prawym brzegu Wisły. W połowie XIII wieku strażnicę zastąpiono murowanym zamkiem, wzniesionym na skraju wysokiej wiślanej skarpy. Zamek, zbudowany jeszcze przed wypracowaniem modelu zamku konwentualnego, miał plan nieregularnego pięcioboku z niewielkim 
Zamek w Starogrodzie
Widok od południowego-zachodu, fot. ZeroJeden, VI 2008
wewnętrznym dziedzińcem. Otoczony był murem i prawdopodobnie parchamem, do których od północy przylegał obszerny, otoczony murem dziedziniec. Za nim, oddzielone fosą, znajdowało się podzamcze, a później drugie, rozleglejsze podzamcze, oddzielone kolejną fosą.
Do 1253 roku Starogród był siedzibą mistrzów krajowych, a następnie komturii, która istniała do 1454 roku. W 1410 roku, po bitwie pod Grunwaldem, został przejściowo zajęty przez wojska króla Władysława Jagiełły. Ponownie w polskich rękach znalazł się po wybuchu wojny trzynastoletniej w 1454 roku. W 1457 roku zaciężne wojska krzyżackie pod dowództwem Bernarda Szumborskiego odbiły zamek. Niewypłacenie żołdu przez Zakon spowodowało, że Szumborski zatrzymał sobie w zastaw zdobyte miasta i warownie, które dopiero wielki mistrz Marcin Truchsess von Wetzhausen wykupił w 1478 roku. Spowodowało to reakcję Polski, która zmusiła Zakon do oddania chełmińskich zamków.
Zamek w Starogrodzie
Plan zamku według T.Ch.Giese'go [źródło]
1479 roku Starogród został włączony do Polski, stając się siedzibą starostów królewskich. Pod koniec XV wieku, z inicjatywy króla Jana Olbrachta, zamek został odbudowany ze zniszczeń wojennych. W 1505 roku król Aleksander Jagiellończyk przekazał warownię biskupom chełmińskim. Rozbudowany zamek stał się ich letnią rezydencją. W czasie wojen w XVII wieku uległ zrujnowaniu, podobnie jak wiele innych zamków. Mimo odbudowy w latach 1682-93, w następnym stuleciu zaczął podupadać, o czym wspomina lustracja z 1759 roku. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1777 roku, już jako mocno zdewastowany, został sprzedany w prywatne ręce. Intensywne pozyskiwanie materiału budowlanego doprowadziło do całkowitej rozbiórki zamku do 1795 roku.
Obecnie, prócz śladu fos, nie zachowały się na powierzchni żadne widoczne pozostałości krzyżackiej warowni. Przeprowadzone badania archeologiczne nie wniosły zbyt wielu nowych informacji o założeniu i fazach jego rozwoju.





Pokaż na mapie



Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.