miejscu obecnego zamku w Pasłęku, już w X wieku istniał ufortyfikowany pruski gród. Po przybyciu Krzyżaków na Pomorze, gród ten został zdobyty, a w 1297 roku mistrz Meinhardt założył miasto na prawie chełmińskim, otoczone fortyfikacjami.
W latach 1318-1330, na miejscu dawnego grodu, Krzyżacy wznieśli murowany zamek. Zamek zlokalizowano w północno-wschodniej części cypla osłoniętego fortyfikacjami i zabudowaniami miejskimi. Mimo wkomponowania w mury miejskie zamek stanowił odrębne założenie oddzielone od miasta fosą zdolne do samodzielnej obrony. Pierwotnie zamek posiadał jeden trójkondygnacyjny budynek o sporych rozmiarach 11,6×50,6 m. Parter miał charakter gospodarczy, piętro mieściło kaplicę, refektarz i pokój dla gości, a
Zamek w Pasłęku na pocztówce z 1916 roku
najwyższa kondygnacja pełniła funkcję spichlerza z gankiem obronnym. Zamek otaczał mur, będący jednocześnie murem miejskim od strony północnej i wschodniej. Wjazd prowadził od południa przez most zwodzony w stronę miasta i Bramy Młyńskiej. Pośrodku dziedzińca znajdowała się głęboka studnia. Jeszcze w XIV wieku dobudowano niskie skrzydło wschodnie ze krużgankiem od strony dziedzińca.
Zamek był siedzibą prokuratora podległego komturii w Elblągu. Po bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku, na krótko znalazł się w polskich rękach. Ponownie zajęty przez wojska polskie w czasie wojny trzynastoletniej w 1454 roku. Na mocy pokoju toruńskiego z 1466 roku Elbląg wszedł w skład Królestwa Polskiego, a Pasłęk pozostał własnością Zakonu, co spowodowało przeprowadzkę komtura elbląskiego na zamek w Pasłęku. W związku z tym powstało nowe skrzydło zachodnie z dużą komnatą na parterze, której sklepienie wsparto na trzech filarach, pełniącą funkcję kapitularza i refektarza.
W 1521 roku mieszczanie elbląscy
fot. ZeroJeden, IV 2007
zdobyli zamek i w rok później wysadzili w powietrze. Podczas odbudowy przez książąt pruskich Albrechta i Jerzego w latach 1543-1578, wzniesiono kolejne - wschodnie - skrzydło, a od północy zamek zyskał na narożach dwie cylindryczne wieże. W XVII wieku zamek otoczono fortyfikacjami bastionowymi, co pozwoliło mu wytrzymać oblężenie szwedzkie w 1659 roku.
Na początku XIX wieku w zamku znajdował się szpital wojskowy, szkoły, kaplica ewangelicka oraz składy. W 1876 roku przeprowadzono remont adaptując go na więzienie, które funkcjonowało do 1925 roku. Podczas drugiej wojny światowej w 1945 roku zamek został spalony przez żołnierzy Armii Czerwonej. Odbudowa miała miejsce w latach 60-tych XX wieku.
Obecnie zamek jest siedzibą władz administracyjnych, Biblioteki Publicznej i Pasłęckiego Ośrodka Kultury. Remont przywrócił mu wygląd z XVI wieku. Jest to trójskrzydłowy otynkowany obiekt z narożnymi cylindrycznymi basztami. W czasie prac odtworzono salę w skrzydle zachodnim wspartą na kamiennych filarach i wyeksponowano ceglaną