Zamek w Lipie Górnej

amek w Lipie Górnej wzniesiono na skalistym wzgórzu górującym nad wsią, prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku, choć dokładna data powstania pozostaje niepewna z powodu późniejszych przebudów. Niektórzy historycy sugerują, że fundatorem mógł być Caspar von Crakav z rodu Swoynicz, który pod koniec XIV wieku stał się właścicielem Lipy. Jego niezbyt wysoki status społeczny może tłumaczyć skromne rozmiary pierwotnego zamku. Hipotezę o templariuszach jako budowniczych należy traktować jako legendę.

Pierwotny zamek składał się z wolnostojącej, trzykondygnacyjnej wieży o wymiarach 6,9 x 6,8 metra, otoczonej owalnym murem obwodowym.

W połowie XV wieku, kiedy Lipa przeszła w ręce rodziny von Zedlitz, zamek został rozbudowany. Południowa część muru obwodowego posłużyła 

Widok od południowego-zachodu, fot. ZeroJeden, IX 2003

jako fundament nowego domu, częściowo podpiwniczonego i przylegającego do wieży. We wschodnim krańcu domu znajdowała się kuchnia, najstarsza zachowana na Śląsku, nakryta ostrołukowym sklepieniem przechodzącym w komin. W jej wnętrzu znajdowała się studnia oraz kamienna rynna do odprowadzania ścieków. Za kuchnią wykuto w skale cysternę na wodę. Zachodni odcinek muru obwodowego został wzniesiony od nowa w linii prostej, gdzie umieszczono wysoką bramę. W północno-zachodnim narożniku dziedzińca prawdopodobnie wzniesiono kolejny budynek, o czym świadczy zachowana piwnica. Niewielka powierzchnia wzgórza i skaliste ukształtowanie terenu wpłynęły na nieregularny plan zamku.

Po rodzinie Zedlitz właścicielami Lipy były rody von Reibnitz i von Nimptsch. Na początku XIX wieku, będący już częściowo w ruinie, zamek nabył Fischer, który dokonał częściowej rozbiórki, wykorzystując materiał do budowy gorzelni. Przed zupełną dewastacją zamek uratował Rudolph hr. von Stillfried-Rattonitz, który przeprowadził odbudowę w stylu neogotyckim, co jednak pozbawiło zamek wielu oryginalnych detali.

Po zakończeniu 

Wieża zamkowa od zachodu, fot. ZeroJeden, IX 2003

II wojny światowej zamek pozostał nieużytkowany. W 1970 roku obiekt kupiła Bogna Rosnowska-Maag, mieszkająca na stałe w Szwajcarii. Niestety, nie przeprowadzono żadnych prac remontowych, a zamek, będący terenem prywatnym, popada w ruinę, porośnięty krzakami. Do dziś zachowały się fragmenty kamiennych murów zabudowań i wieży.

Pokaż na mapie