amek w Zatorze, usytuowany na skarpie rzeki Skawy, został wzniesiony w latach 1445-1450 dla pierwszego księcia zatorskiego, Wacława z linii Piastów Śląskich. Powstał w stylu gotyckim jako prostokątna, piętrowa budowla z cegły, posadowiona na głębokich fundamentach. Charakterystycznym elementem była dwukondygnacyjna wieża umieszczona pośrodku konstrukcji.
Księstwo zatorskie, z którego wywodzi się zamek, wyodrębniło się z księstwa oświęcimskiego i zajmowało niewielki obszar wokół miasta Zator. Samodzielność księstwa zakończyła się w 1494 roku, kiedy to syn Wacława sprzedał je królowi Janowi Olbrachtowi. W 1524 roku król Zygmunt Stary przekształcił księstwo w starostwo niegrodowe, a zamek stał się siedzibą starostów. Pierwszym starostą był Andrzej Kościelecki
Posadzka w sieni, fot. JAPCOK, VII 2004
herbu Ogończyk, a po nim na zamku rezydowało jeszcze dziesięciu starostów.
W roku 1564 księstwo zatorskie zostało włączone do Korony Królestwa Polskiego i weszło w skład województwa krakowskiego, zachowując jednak nazwę księstwa i znaczną autonomię. Ostatni starosta zatorski, Piotr Dunin, w 1772 roku dokonał przebudowy rezydencji, dobudowując drugie piętro. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku Zator znalazł się pod panowaniem Austrii.
W 1778 roku Dunin wykupił dobra, które rok później odkupiła księżna Apolonia Poniatowska. Zamek pozostał w rękach rodu Poniatowskich do 1939 roku. W roku 1836 hrabia Aleksander Poniatowski zlecił przebudowę zamku pod nadzorem Franciszka Lanciego w stylu neogotyckim.
Po wybuchu II wojny światowej w 1939 roku Niemcy splądrowali zamek, grabiąc jego wyposażenie i bogate zbiory. W 1945 roku rezydencja była w ruinie. Od 1951 roku gospodarzem zamku został Instytut Zootechniki w Krakowie (obecnie Instytut Zootechniki - Państwowy Instytut Badawczy). Dzięki przeprowadzonym pracom konserwatorskim
Widok zamku na zdjęciu lotniczym, fot. ZeroJeden, VI 2019
zamek przywrócono do stanu z roku 1836. Do dziś zachowały się ostrołukowe sklepienia sal parteru i piwnice.
Włącz 3D
mek 
