Polskie zamki
Aktualizacja 2025-12-27

Zamek w Żaganiu

 (Å»agaÅ„ • Sagan) 

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Å»agaÅ„ • Sagan:    Å»ary ·


w  XIII wieku Å»agaÅ„ znajdowaÅ‚ siÄ™ w posiadaniu Piastów legnicko-gÅ‚ogowskich, którzy po 1250 roku wznieÅ›li zamek. ZaÅ‚ożenie miaÅ‚o plan zbliżony do kwadratu o boku niespeÅ‚na 50 metrów. W zachodnim odcinku murów usytuowana byÅ‚a wieża bramna, a jedyne skrzydÅ‚o mieszkalne przylegaÅ‚o do wschodniego odcinka murów. OkoÅ‚o 1280 roku, na obrzeżach miasta książę Konrad III Garbaty wzniósÅ‚ nowÄ… siedzibÄ™. Stary zamek z wieżą mieszkalnÄ… zostaÅ‚ przekazany augustynianom w 1299 roku, którzy przebudowali go na klasztor.
W 1274 roku powstało samodzielne księstwo żagańskie. W 1351 roku wybuchł pożar, który znacznie uszkodził zamek. W 1363 roku zamek był w posiadaniu księcia Henryka, którego córka Jadwiga została żoną Kazimierza Wielkiego.
KsiÄ™stwo 
Zamek w Żaganiu
Zamek w Żaganiu, Friedrich Bernhard Wernher, Widoki klasztorów cysterskich i pałaców Dolnego Śląska, 1739
żagańskie istniało do 1472 roku, kiedy ostatni z książąt żagańskich, Jan II Żagański, sprzedał je grafom saskim. W 1486 i 1495 roku miały miejsce kolejne pożary, które tak uszkodziły zamek, że na początku XVI wieku właściciele podjęli prace remontowe. W ich wyniku zamek został rozbudowany do okazałej, renesansowej rezydencji obronnej z czterema półkolistymi bastejami w narożach. Brama wjazdowa została przeniesiona do północnego skrzydła.
Od 1549 roku, przez blisko dwa stulecia, Å»aganiem wÅ‚adali Habsburgowie. Prawdopodobnie w 1583 roku umocnili oni fortyfikacje, wznoszÄ…c cztery półkoliste basteje. W 1628 roku cesarz Austrii Ferdynand II sprzedaÅ‚ ksiÄ™stwo Albrechtowi von Wallensteinowi, dowódcy swoich wojsk. Wallenstein w 1632 roku rozpoczÄ…Å‚ rozległą przebudowÄ™ zamku na manierystycznÄ… rezydencjÄ™ typu *palazzo in fortezza* z fosÄ… i trzema potężnymi bastejami, zatrudniajÄ…c wÅ‚oskiego architekta Vincenzo Boccacciego. MateriaÅ‚ z rozbiórki starszych zabudowaÅ„ zostaÅ‚ wykorzystany do 
Zamek w Żaganiu
Wnętrza zamkowe na widokówce z 1935 roku
budowy nowego założenia, podnosząc jego poziom o 3 metry. Rozmach budowy był tak duży, że wyburzono 75 domów mieszczańskich, aby wytyczyć oś widokową. Śmierć Wallensteina w 1634 roku przerwała jednak te prace.
W 1648 roku właścicielem Żagania został Wacław Euzebiusz von Lobkowitz, minister na dworze cesarza Leopolda I. W latach 1679-1693, podczas kontynuacji prac budowlanych pod kierunkiem włoskiego architekta Antonio della Porta, zatarto większość elementów fortyfikacji, w tym zniwelowano basteje. Powstało czteroskrzydłowe założenie pałacowe na planie kwadratu o boku 75 metrów, wzorowane na głównej siedzibie Lobkowitzów w Rudnicy (Czechy). Gmach otoczony był fosą i posiadał trzy pełne skrzydła oraz parawanowe skrzydło południowe, niższe od pozostałych.
W 1785 roku zamek staÅ‚ siÄ™ wÅ‚asnoÅ›ciÄ… ksiÄ™cia kurlandzkiego Piotra Birona, który w 1795 r. przeniósÅ‚ siÄ™ do Å»agania z Mitawy. Za czasów jego córki, Doroty de Talleyrand-Périgord, w latach 40. XIX wieku skrzydÅ‚o 
Zamek w Żaganiu
Robert Weber, Schlesische Schlosser, 1909
południowe zostało rozebrane, a przylegająca do niego część fosy zasypana. Na ich miejscu wzniesiono oranżerię i symetrycznie rozplanowany podjazd. W tym okresie Oskar Teichert zaprojektował rozległe ogrody pałacowe.
Zamek znajdował się w rękach Talleyrandów do 1935 roku, kiedy książę Boson II musiał opuścić Żagań. Opuszczony zamek niszczał, a druga wojna światowa przyniosła dalsze zniszczenia i utratę wyposażenia. W latach 1965-1983 przeprowadzono prace zabezpieczająco-remontowe. Obecnie w odbudowanej rezydencji mieszczą się placówki kulturalne, m.in. Centrum Kultury, Urząd Stanu Cywilnego i Centrum Informacji Turystycznej. Nad oknami pierwszej kondygnacji można dostrzec kolekcję maszkaronów.








Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.