amek w Rogóźnie Pomorskim, którego ruiny górują nad ujściem rzeczki Gardęgi do Osy, wzniesiono na wzgórzu, gdzie wcześniej istniał wczesnośredniowieczny gród. Po zdobyciu grodu przez Krzyżaków, w latach 1250-1260, wzniesiono drewniano-ziemną strażnicę, która miała strzec drogi z Grudziądza do Pomezanii. Pod koniec XIII wieku strażnicę przebudowano na murowany zamek.
Zamek krzyżacki w Rogóźnie, wzniesiony na przełomie XIII i XIV wieku, miał nieregularny plan w stylu gotyckim. Składał się z trzech części: zamku głównego (górnego), podzamcza wewnętrznego (średniego) oraz rozległego podzamcza zewnętrznego.
Zamek właściwy, wzniesiony na planie prostokąta, posiadał czteroskrzydłową, nieregularną zabudowę otaczającą niewielki wewnętrzny dziedziniec z cembrowaną studnią pośrodku. Przypuszcza się, że skrzydło południowe było najbardziej okazałe, mieszcząc kaplicę i infirmerię. W skrzydle zachodnim znajdował się refektarz, a w północnym pomieszczenia kuchni. Wjazd do zamku prowadził przez bramę w skrzydle wschodnim, poprzedzoną mostem nad fosą, oddzielającą go od wewnętrznego podzamcza. Całość otaczał mur, łączący się z fortyfikacjami zamku średniego. Dodatkową obronę stanowiły dwie narożne wieżyczki budynku zachodniego.
Podzamcze wewnętrzne, zajmujące wschodnią część wzgórza,
Zamek w Rogóźnie na zdjęciu z lat 1918-39
otaczały mury wzmocnione basztami, na odcinku południowym podwójne. Głównym elementem obronnym była potężna siedmiokondygnacyjna wieża bramna, strzegąca częściowo zwodzonego mostu wspartego na ceglanych filarach. Sklepiony przejazd przez wieżę zamykała brama i opuszczana brona.
Oddzielone stromym jarem przekształconym w suchą fosę podzamcze zewnętrzne zajmowało powierzchnię 4,5 hektara. Założone na planie trapezu, posiadało własny system obronny z murami, fosą i licznymi wieżami oraz otwartymi od wewnątrz basztami. Dwie drogi prowadziły na teren podzamcza: wschodnia, broniona trzykondygnacyjną wieżą bramną, i zachodnia, prowadząca przez długą szyję przedbramia, otaczającą wzgórze z zamkiem właściwym. Na terenie podzamcza znajdowały się budynki mieszkalne dla służby i zabudowania gospodarcze.
Do roku 1326 zamek w Rogóźnie był siedzibą komturstwa, a później wójtostwa. W 1410 roku, po bitwie pod Grunwaldem, został na krótko zajęty przez wojska polskie. Ponownie polskie oddziały zajęły zamek w 1414 roku podczas tzw. ""wojny głodowej"". W 1454 roku, na początku wojny trzynastoletniej, zamek zajęli członkowie Związku Pruskiego. Krzyżacy, opuszczając go, wzniecili pożar, który jednak nie wyrządził poważnych szkód.
Od 1466 roku, po II pokoju toruńskim,
fot. JAPCOK, X 2002
Rogóźno weszło w skład Polski, a zamek stał się siedzibą starosty i od 1590 roku zarządu ekonomii królewskiej. Wiek XVII przyniósł kres świetności zamku, który zniszczony w wyniku wojen polsko-szwedzkich zaczął popadać w ruinę.
W 1772 roku, po przejęciu Rogóźna przez Prusy, król Fryderyk II nakazał rozbiórkę zamku, a uzyskany materiał budowlany wykorzystano do budowy cytadeli w Grudziądzu. W końcu XVIII w. został rozebrany przez władze pruskie na budowę twierdzy w Grudziądzu.
Dopiero na początku XX wieku przeprowadzono pierwsze prace konserwatorskie, a międzywojenne władze polskie uznały relikty zamku za zabytek.
Obecnie teren podzamcza zewnętrznego jest własnością prywatną, a zbocza wzgórza zamkowego stanowią część rezerwatu przyrody ""Rogóźno-zamek"". Zachowały się fragmenty murów przyziemia, wieży oraz przedzamcza. Najlepiej zachowana jest wieża bramna zamku średniego, duże fragmenty otaczającego ją muru z narożną cylindryczną wieżyczką oraz filary mostu. Na podzamczu można zobaczyć fragmenty murów
fot. JAPCOK, X 2002
z otwartymi od wewnątrz basztami, wkomponowane w istniejące zabudowania gospodarcze. Miejsce, gdzie stał zamek górny, porasta las i widoczne są jedynie słabo czytelne fragmenty murów przyziemia.
Włącz 3D
mek 
