Zamek w Prudniku

oczątki osadnictwa na terenie Prudnika sięgają epoki paleolitu. Odkrycia archeologiczne potwierdzają kontakty handlowe ówczesnej ludności z Rzymem. Miasto, początkowo zwane Prądnik, wywodzi swoją nazwę od nurtu rzeki. Jego historia związana jest z Wokiem z Rosenberga, czeskim marszałkiem króla Przemysława Ottokara II. W latach 1255-1259 Wok założył w okolicy kilka wsi.

Przed rokiem 1262 rycerz czeski Wok wzniósł gotycki zamek w obronnym zakolu rzeki Prudnik, który kontrolował ruch na szlaku handlowym z Wrocławia przez Nysę do Opawy. Zamek zbudowano na rzecznej skarpie na planie rombu i otoczono nawodnioną fosą. Głównym elementem budowli była cylindryczna wieża, usytuowana w południowo-wschodnim narożu – typowy kamienny stołp, wieża ostatecznej obrony. Wejście do niej umieszczono na wysokości 12,5 metra. Dolna kondygnacja służyła jako więzienie, wyższe jako magazyny żywności i uzbrojenia, a najwyższa pełniła funkcje obronne i obserwacyjne. Około roku 1279 syn Woka, Henryk, lokował miasto na prawie niemieckim. Wówczas powstał szachownicowy układ ulic z ratuszem i blokiem śródrynkowym, otoczony owalnym układem murów obronnych.

Budowla była siedzibą kasztelana zawiadującego okręgiem prudnickim i jedną z twierdz broniących północnej granicy Moraw. Do roku 1337 miasto znajdowało się w granicach 

Fryderyk Bernard Wernher, Topografia Śląska 1744-1768

Korony Czeskiej. Następnie panem Ziemi Prudnickiej był Bolko Niemodliński, a od tego czasu do roku 1532, do śmierci Jana Dobrego, Prudnik był w posiadaniu Piastów Opolskich. W XIV i XV wieku zamek został rozbudowany przez książąt opolskich. Początkowo książęcy, stał się własnością rodów rycerskich. Po wygaśnięciu dynastii Piastów Opolskich, rządy na tym terenie objęli Habsburgowie.

W roku 1597 Rada Miejska Prudnika kupiła od cesarza Rudolfa II Habsburga zamek, wraz z należącymi do niego wsiami, przywilejami i poddanymi za sumę 60 tysięcy talarów. Pochodzące z tego okresu wzmianki mówią o drugiej zamkowej wieży oraz podzamczu. Po zajęciu Śląska przez królestwo Prus w XVIII wieku, jedno z zamkowych skrzydeł zostało powiększone i zaadaptowane na ewangelicki kościół.

Na początku XIX wieku, w roku 1806 zamek w Prudniku doszczętnie spłonął. Władze pruskie rozebrały go w 1844 roku. Na jego miejscu postawione zostały czteroskrzydłowe koszary ze stajniami, które rozebrano w okresie międzywojennym. Teren został przekazany zakonowi bonifratrów, którzy zbudowali tu szpital.

Do czasów współczesnych zachowała się jedynie cylindryczna wieża zamkowa o planie koła z XIV-XV wieku, zwana także Wieżą Woka. W roku 2009 została wyremontowana i podwyższona. Zrekonstruowano 

Widok od wschodu, fot. ZeroJeden, II 2008

istniejącą w średniowieczu hurdycję oraz kryty gontem dach. Obecnie wieża liczy 41 m wysokości. Trwające badania archeologiczne, mają na celu poznanie początków budowli, oraz odpowiedzieć na pytanie czy na jej miejscu stała wcześniej inna budowla obronna.