Polskie zamki
Aktualizacja 2025-12-27

Zamek w Połczynie-Zdroju

 (Połczyn-Zdrój • Bad Polzin • Polzin) 

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo


p ierwszy zamek w Połczynie wzniesiono około 1290 roku z inicjatywy księcia Bogusława IV. Powstanie warowni miało związek z ekspansją Brandenburgii na wschód i stanowiło element wzmocnienia południowej granicy księstwa zachodniopomorskiego. Nie jest do końca pewne, czy zamek wzniesiono jako konstrukcję murowaną. Lokalizacja pierwotnej budowli również pozostaje kwestią sporną. Choć niektórzy historycy sugerują wzgórze zamkowe jako miejsce pierwotnej warowni, dotychczasowe badania archeologiczne nie potwierdziły tej tezy. Podczas prac prowadzonych na wzgórzu zamkowym przez T. Nawrolskiego, nie odnaleziono śladów osadnictwa wcześniejszych niż XV wiek. Może to wskazywać, że pierwszy zamek znajdował się w innym miejscu, lub też, że teren został gruntownie przekształcony 
Zamek w Połczynie-Zdroju
Zamek na zdjęciu lotniczym, fot. ZeroJeden, IV 2023
przed wzniesieniem późniejszych zabudowań.
Do początków XIV wieku zamek pozostawał własnością książęcą, a następnie został przekazany rodowi Wedelów przez księcia Warcisława. Wedelowie rozbudowali lub wznieśli nową, już murowaną warownię. W 1337 roku Hasso Wedel sprzymierzył się z Brandenburgią, co skutkowało odebraniem warowni Wedelom przez książąt pomorskich. W 1389 roku Połczyn wraz z zamkiem przekazano rycerskiemu rodowi Manteufflów.
Na początku XV wieku Manteufflowie wznieśli obronną wieżę mieszkalną na rzucie zbliżonym do kwadratu o wymiarach około 12,6 x 12,1 metra z dwutraktowym podziałem wnętrza. Została ona wzniesiona przy brodzie na lewym brzegu rzeki Wogry, na południe od miasta, wykorzystując naturalne walory obronne morenowego wzgórza. W 1500 roku zamek zniszczył pożar. Po odbudowie około 1515 roku przez Kurta Manteuffla, na wzgórzu powstała mieszkalna wieża wzniesiona na pozostałościach wcześniejszej budowli. Prawdopodobnie dziedziniec o kształcie pięcioboku otaczały mury obwodowe, a od 
Zamek w Połczynie-Zdroju
Zamek na zdjęciu lotniczym, fot. ZeroJeden, IV 2023
północy mogło znajdować się podzamcze. Brama prawdopodobnie sąsiadowała z wieżą w południowym odcinku murów. Po 1525 roku wzniesiono nowe skrzydła południowe i północne. Kurt von Manteuffel zapisał się w historii miasta inwestycją w trzy huty szkła oraz wprowadzeniem prawa lubeckiego.
W 1654 roku zamek stał się własnością von Krockowów, kiedy Asmus Manteuffel sprzedał swoją część zamku i miasta Jakubowi von Krockow. W latach 1770-1772 Antoni von Krockow rozebrał mury zamkowe i wzniósł w tym miejscu dwuskrzydłowy pałac w stylu barokowym, podwyższając oba skrzydła o jedną kondygnację i łącząc je łącznikiem. Jedyną pozostałością po wcześniejszym zamku są resztki przyziemia czworobocznej wieży w południowej części skrzydła zachodniego. Anton von Krockow rezygnując z funkcji obronnych dawnej warowni, przekształca ją w barokową rezydencję miejską o kształcie zbliżonym do współczesnego, elewacje i wnętrza otrzymały wystrój w stylu rokoko.
W połowie XIX wieku zamek wykupiło miasto i zaadaptowano go 
Zamek w Połczynie-Zdroju
fot. ZeroJeden, IV 2005
na urząd pocztowy, a w XX wieku na mieszkania lokatorskie. Po zniszczeniach w okresie II wojny światowej został odremontowany. W roku 1965 rozpoczęto prace zmierzające do rewaloryzacji zaniedbanego obiektu, po zakończeniu których w roku 1983, w jego wnętrzach znalazły siedzibę placówki kulturalno-oświatowe. W 2019 roku przeszedł gruntowną renowację. Obecnie pełni funkcję siedziby miejskich instytucji kulturalnych: biblioteki, czytelni i galerii.
Najstarszym fragmentem zamku, którego pozostałości zachowały się do naszych czasów, są fundamenty budynku z XV lub XVI wieku, prawdopodobnie wieży mieszkalnej wzniesionej na planie zbliżonym do kwadratu o bokach około 12 metrów.





Pokaż na mapie



Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.