amek w Papowie Biskupim, położony na niewielkim, sztucznie podwyższonym wzniesieniu na skraju wsi, stanowi ruinę dawnej krzyżackiej warowni. Początkowo Papowo należało do biskupów płockich, a od 1222 roku do misyjnego biskupa pruskiego Chrystiana. W 1231 roku wieś przeszła w ręce Zakonu Krzyżackiego.
Po umocnieniu się władzy Zakonu na nowo przejętych terenach, w drugiej połowie XIII wieku, Papowo stało się siedzibą komtura. Pierwsza wzmianka o komturii pochodzi z 1287 roku. Około 1280 roku rozpoczęto budowę zamku w stylu gotyckim, który ukończono około 1300 roku. Był to jeden z pierwszych zamków-klasztorów na terenie państwa krzyżackiego.
Zamek składał się z zamku właściwego, do którego od północy i wschodu przylegało podzamcze. Zamek właściwy to czteroskrzydłowa
Widok od wschodu, fot. ZeroJeden, IV 2005
budowla wzniesiona na planie kwadratu o boku 40 metrów. Posiadał wewnętrzny, niewielki dziedziniec otoczony dwukondygnacyjnymi, drewnianymi krużgankami. Do budowy zamku użyto głównie głazów narzutowych. Jedynie sklepienia oraz otwory okienne wykonano z cegły. Na narożnikach prawdopodobnie znajdowały się baszty obronne. Wjazd do zamku prowadził przez most nad fosą i umocnione przedbramie w skrzydle północnym, gdzie mieściła się również kaplica i kapitularz. Skrzydło wschodnie mieściło refektarz, a zachodnie - sypialnie dla rycerzy zakonnych, zwane dormitorium. Najbardziej okazałą częścią zamku było skrzydło południowe, gdzie znajdowało się mieszkanie komtura. Zamek właściwy otoczony był niskim murem i fosą, które oddzielały go od rozległego podzamcza. Również ono było bronione przez mury i szerokie fosy, a wjazd na jego teren usytuowany był od strony zachodniej.
Podczas wojny z Zakonemw 1410 roku zamek, mimo swej obronności, został na krótko zajęty przez wojska Władysława Jagiełły. Klęska Krzyżaków pod Grunwaldem
Zamek w Papowie Biskupim na zdjęciu z 1939 roku
spowodowała, że około 1421 roku zlikwidowano komturstwo w Papowie, a warownia stała się siedzibą wójta. W 1454 roku zamek ponownie został zajęty przez Polaków i odzyskany przez Krzyżaków po czterech latach. Jednak wkrótce potem, wojska polskie pod dowództwem Piotra z Szamotuł szturmem zdobyły zamek, który splądrowano i podpalono. Zgodnie z rozkazem królewskim, warownia miała zostać zburzona, co częściowo zostało dokonane. W 1466 roku, na mocy II pokoju toruńskiego kończącego wojnę trzynastoletnią, Papowo wraz z całą ziemią chełmińską zostało przyłączone do Polski.
W 1505 roku król Aleksander Jagiellończyk przekazał zniszczony zamek wraz ze wsią na własność biskupom chełmińskim, którzy posiadali go do 1772 roku. Wtedy to został im odebrany na mocy decyzji króla pruskiego Fryderyka Wielkiego. Od tego momentu zamek zaczął popadać w ruinę, a rozebranie go przypisuje się okolicznym mieszczanom.
Do naszych czasów z dawnej krzyżackiej warowni pozostały jedynie relikty zamku właściwego. Najlepiej zachowane jest skrzydło północne, w którym mieściły się niegdyś kaplica i kapitularz. Ze skrzydeł wschodniego i zachodniego pozostały jedynie grube mury zewnętrzne, natomiast ze skrzydła południowego zachowały się fragmenty murów przyziemia. Ruiny zamku znajdują się nad Jeziorem Papowskim.
Włącz 3D
mek 
