Zamek w Ostrzeszowie

uiny królewskiego zamku w Ostrzeszowie znajdują się we wschodniej części miasta, na nizinie nad rzeczką Strzegową. To przykład typowego zamku nizinnego, wzniesionego z cegły na sztucznym, niewysokim kopcu ziemnym.

Zamek został wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego w drugiej połowie XIV wieku. Sama miejscowość Ostrzeszów znana była już wcześniej, a pierwsze wzmianki o niej pochodzą z 1283 roku. Założenie obronne założono na planie prostokąta o wymiarach 27 x 39 m. Początkowo 

fot. JAPCOK, X 2002

zamek składał się z muru obwodowego wspartego w narożach przyporami oraz wysokiej wieży.

Wjazd do zamku prowadził od strony południowo-wschodniej, przez fosę oddzielającą go od miasta. Obok wjazdu stała wieża o wysokości 23 metrów. Zbudowana na planie kwadratu, na wysokości 11 metrów przechodziła w ośmiobok. Baszta była wysunięta przed południowy odcinek muru i wzmacniała obronę znajdującej się obok niej bramy. Istniejąca wówczas zabudowa zamkowa była prawdopodobnie drewniana.

Od początku istnienia zamek był siedzibą starosty królewskiego. Pod koniec XIV wieku znalazł się w rękach księcia opolskiego Władysława, a w 1402 roku Władysław Jagiełło ponownie przyłączył Ostrzeszów do Korony.

W połowie XV wieku zamek został rozbudowany. Wzdłuż północnego muru wzniesiono murowany, trzykondygnacyjny dom mieszkalny. Prawdopodobnie wtedy dostawiono również do wieży niewielki, jednoizbowy dom wzmocniony narożną przyporą. Od 1553 roku zamek należał do starostwa niegrodowego.

Podczas potopu szwedzkiego w 1656 roku zamek został zniszczony, ale w 1660 roku go odbudowano. W 1755 roku ówczesny starosta Antoni Stadnicki dokonał przebudowy, remontując pomieszczenia, oczyszczając fosę i naprawiając most. W południowo-wschodnim narożniku dziedzińca wzniesiono nowy budynek. Obiekt był użytkowany do 1785 roku jako siedziba sądów ziemskich i grodzkich, a następnie opuszczony i popadł w ruinę. W XIX wieku uległ częściowej rozbiórce.

Po II wojnie światowej przystąpiono do zabezpieczenia zamkowych ruin. W 1960 roku wyremontowano wieżę i udostępniono 

Zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, X 2019

zamek do zwiedzania. Oprócz wysokiej wieży przybramnej zachowały się fragmenty murów obwodowych. Obecnie miasto, będące właścicielem pozostałości, stara się zagospodarować ten obiekt. Prowadzona jest częściowa odbudowa murów zamkowych przez prywatnego wykonawcę.