amek w Muszynie, obecnie w formie ruin, wznosi się na Górze Zamkowej (zwanej również Basztą lub Zamczyskiem), na prawym brzegu Popradu, który w tym miejscu tworzy zakole. Jego historia związana jest z rozwojem Muszyny, osady położonej przy szlaku handlowym z Węgier do Polski.
Pierwsze wzmianki o Muszynie pochodzą z 1209 roku. Pod koniec XIII wieku, w 1288 roku, wieś Muszyna została zapisana biskupom krakowskim. Przypuszcza się, że już wtedy na wzgórzu zamkowym istniała obronna budowla, prawdopodobnie drewniana wieża mieszkalno-obronna.
W XIV wieku, w czasie konfliktu Władysława Łokietka z biskupem krakowskim Janem Muskatą, Muszyna została skonfiskowana i stała się domeną królewską na blisko 50 lat. Dopiero Władysław Jagiełło w 1391 roku zwrócił Muszynę biskupom krakowskim.
Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy murowany
fot. ZeroJeden, II 2016
zamek powstał za panowania Kazimierza Wielkiego, czy dopiero po odzyskaniu Muszyny przez biskupów. Zamek został usytuowany na szczycie stromego wzgórza (527 m n.p.m.), otoczonego dodatkowo przez strumienie Muszynka i Szczawnik. Miał plan prostokąta o wymiarach około 80x20 metrów. Posiadał dwie kilkukondygnacyjne, czworoboczne baszty, wzmocnione narożnymi skarpami. Wjazd do zamku prowadził przez zwodzony most nad fosą i sklepioną sień. Wewnątrz dziedzińca znajdował się piętrowy dom starosty oraz studnia. Zamek otoczony był murem, od strony przepaści pojedynczym, a od strony przeciwnej podwójnym, tworzącym kryty korytarz obronny.
W 1411 roku Mikołaj Gładysz poddał zamek wojskom węgierskim Ścibora ze Ściborzyc. Około 1448 roku klucz muszyński należał już do biskupów krakowskich, którzy zobowiązali się do utrzymywania stałej załogi wojskowej. Zamek pełnił funkcję rezydencji starostów tak zwanego Państwa Muszyńskiego, samodzielnej jednostki administracyjnej. W 1455 roku doszło do katastrofy budowlanej, w wyniku której
fot. ZeroJeden, III 2002
część zamku runęła.
W 1474 roku zamek został uszkodzony przez wojska węgierskiego króla Macieja Korwina pod dowództwem Tomasza Tarczaya. Po zawarciu pokoju zamek odbudowano, a po odbudowie pełnił rolę strażnicy. W dobie renesansu zamek zyskał nowe, kamiennie obramowane okna.
Muszyna pozostawała własnością biskupów krakowskich do 1772 roku, kiedy to wraz z całą Galicją znalazła się w zaborze austriackim. Od tego momentu zamek zaczął popadać w ruinę. W XIX wieku był już opisywany jako ruina z resztką wieży i kawałkiem muru.
Obecnie zachowały się resztki kamiennych murów przyziemia i czworobocznej wieży. W latach 1991-98 przeprowadzono konserwację murów. W 2021 roku rozpoczęto szeroko zakrojoną rewitalizację ruin.
Podczas prac archeologicznych wydobyto liczne zabytki ruchome, w tym militariów, elementy ubioru, ozdób oraz monety. Zamek wzniesiono z miejscowego piaskowca, na planie prostokąta o bokach około 80x25 metrów. Do wschodniej strony przylegała masywna, czworoboczna wieża.
Włącz 3D
mek 
