Dwór w Jeżowie

wór obronny w Jeżowie, zlokalizowany przy drodze z Tarnowa do Grybowa, na prawym brzegu doliny rzeki Biała Grybowska, otoczony drzewami dawnego parku, stanowi przykład renesansowej architektury obronnej. Wzniesiony został przed 1525 rokiem przez rodzinę Jeżowskich herbu Strzemię.

Pierwotnie obiekt miał charakter wieżowy, do którego budowy wykorzystano łamany piaskowiec z niewielką domieszką cegły. Układ wnętrz obejmował po dwie izby na każdej kondygnacji. W południowo-wschodnim narożniku usytuowana była baszta z niewielkim alkierzem. O obronnym charakterze świadczyły nieduże okna, strzelnice kluczowe w wieży oraz grube mury. Dodatkowym elementem obronnym była szeroka fosa otaczająca dwór.

W latach 1528-1544, nowy właściciel, Adam Susz, dokonał rozbudowy dworu. Do obiektu dobudowano północną część o cieńszych ścianach i większych 

fot. ZeroJeden, III 2002

oknach. Dwór przekształcono w piętrową kamienicę zwieńczoną czterospadowym dachem. Na piętrze urządzono reprezentacyjną salę rycerską, a w starszej części dworu kaplicę. W przyziemiu baszty znajdował się skarbczyk o grubych murach i wąskim wejściu.

W kolejnych wiekach dwór często zmieniał właścicieli i podupadał. W XIX wieku piętro budynku adaptowano na spichlerz. W 1897 roku obiekt nabył Kazimierz Ramułt, który przeprowadził remont i przywrócił mu funkcję mieszkalną. Dwór był użytkowany do 1945 roku. Po wojnie, opuszczony, został poddany renowacji i przekazany Liceum Sztuk Plastycznych z Tarnowa.

Dwór obronny w Jeżowie, mimo rozbudowy, zachował cechy obronne. Wzniesiony na planie prostokąta, zwieńczony czterospadowym dachem, stanowi przykład dworu obronnego. Baszta, przylegająca do dworu, na wysokości piętra rozszerza się i wspiera na kamiennych kroksztynach. W dawnej Sali Rycerskiej zachowała się polichromia z 1544 roku, prezentująca panoramę Jeżowa i Wilczysk. W jednym z pomieszczeń znajduje się renesansowy kominek z polichromią i herbem Ogończyk, należącym do Adama Susza. Obecnie w dworze mieści się Dom Pracy Twórczej Liceum Sztuk Pięknych w Tarnowie.