Polskie zamki
Aktualizacja 2025-12-27

Zamek w Jezioranach

 (Jeziorany • Seeburg) 

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo


r uiny zamku biskupów warmińskich znajdują się w zakolu rzeki Symsarny. Zamek powstał prawdopodobnie niedługo po założeniu osady, w miejscu z natury obronnym pomiędzy nieistniejącymi już dzisiaj dwoma jeziorami: Krokowskim i Ławki. Zbudowany w stylu gotyckim przez biskupa Jana I z Miśni i Jana Styprocka na planie zbliżonym do czworoboku z wieżą i dziedzińcem. Budowę rozpoczęto około roku 1350 i ukończono około roku 1400. O czasie wzniesienia budowli świadczy pierwsza o niej wzmianka w dokumencie nadania Jezioranom praw miejskich.
Warunki terenowe uzasadniają lokalizację zamku w osadzie - jest to cypel oblany wodami rzeki Symsarny i otoczony mokradłami. Zespół składał się z zamku właściwego i usytuowanego od strony miasta przedzamcza, które zostało zniszczone w 
Zamek w Jezioranach
Widok z lotu ptaka od północnego-wschodu, fot. ZeroJeden, IX 2012
1472 roku. Pierwotnie zamek oddzielony był od miasta fosą, jednak stanowił jeden zespół obronny z nim. Nad fosą oddzielającą zamek od miasta przerzucony był arkadowy częściowo zwodzony most.
Zamek w Jezioranach był kilkukrotnie miejscem działań wojennych. W 1414 roku został spalony przez wojska polsko-litewskie. Na początku wojny trzynastoletniej został zajęty przez oddziały Związku Pruskiego. W odpowiedzi na ten fakt w roku 1461 pod miasto podeszły wojska biskupa Pawła Legendorfa. Po trwającym prawie pół roku oblężeniu dowodzący obroną zamku Henryk z Tworkowa zgodził się na honorową kapitulację. Obrońcy opuścili Jeziorany zachowując mienie i uzbrojenie. W 1472 roku, podczas tzw. wojny ""popiej"", zamek zajął Mikołaj Tungen.
W drugiej połowie XVI wieku zamek został odbudowany na zlecenie biskupa Marcina Kromera. W ostatnich latach XVII wieku powstało skrzydło wschodnie z nową bramą i dwiema półcylindrycznymi basztami. W XV i XVI wieku w zamku mieli siedzibę wójtowie warmińscy, utrzymywali oni swoją rezydencję 
Zamek w Jezioranach
Zachodnie elewacje, fot. ZeroJeden, V 2004
w bardzo dobrym stanie. Należał do jednej z lepiej utrzymanych biskupich rezydencji.
Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku zamek przeszedł w posiadanie Prus. W 1783 roku zamek i miasto zostały zniszczone przez pożar. Po pożarze rozebrano trzy skrzydła a zachodnie zachowano przeznaczając na ratusz.
Wieloskrzydłowe założenie nie dotrwało do naszych czasów. Jedyne zachowane skrzydło zachodnie ma plan prostokąta, jest podpiwniczone. Pierwotnie miało prawdopodobnie jedną kondygnację, w 1905 roku dobudowano drugą i nakryto czterospadowym dachem. Na miejscu skrzydła południowego na początku XIX wieku zbudowano parterowy budynek. Na fundamentach przedzamcza także w XIX wieku wzniesiono nowe budynki. Przy zachowanym skrzydle widnieją też relikty narożnej wieży.
W miejscu zamkowej wieży postawiono remizę strażacką rozebraną w roku 1925. Do naszych czasów z biskupiego zamku w Jezioranach zachowało się jedynie mocno przebudowane skrzydło zachodnie. O jego gotyckim rodowodzie świadczy dolna kondygnacja wzniesiona z kamienia i sklepione piwnice. W nowych zabudowaniach mieszczą się dziś urzędy państwowe.





Pokaż na mapie



Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.