Zamek Czocha

amek Czocha, którego pierwsze wzmianki pochodzą z 1329 roku, wznosi się w miejscowości Czocha (w przeszłości znanej jako Caychow, Cachow, Schochav, Csochow, Schochuff, Schocha, Zhoche, Tzschocha i Czachów). Jego dokładna data powstania i pierwotny fundator pozostają nieznane, choć istnieją przypuszczenia, że mógł zostać zbudowany w połowie XIII wieku z inicjatywy króla czeskiego Wacława II lub na początku XIV wieku przez księcia jaworskiego Henryka I.

Pierwotna warownia, wzniesiona na planie czworoboku na granitowej skarpie nad rzeką Kwisą, składała się z kamiennych murów obronnych, cylindrycznej wieży w północno-zachodnim narożniku oraz czterokondygnacyjnego domu mieszkalnego o trapezoidalnym kształcie. Po śmierci księcia Henryka, zamek utracił swoje znaczenie 

Brama wjazdowa na zamek, fot. ZeroJeden, V 2005

jako twierdza graniczna i stał się siedzibą rycerskiego rodu Dohnów z Saksonii. W 1420 roku nabył go czeski rycerz Hartung von Klüx.

W 1433 roku, podczas nieobecności właściciela, zamek został zajęty przez husytów pod dowództwem Hansa von Czirna z Niesytna, lecz już w następnym roku Hartung odzyskał rodową siedzibę. Po śmierci Ramfolda von Klüx w 1451 roku, Czocha przeszła w ręce Kacpra von Nostitza, w posiadaniu którego i jego potomków pozostawała przez kolejne 250 lat. W 1525 roku Johann von Nostitz dokonał renesansowej przebudowy, dodając nowe budynki i unowocześniając fortyfikacje, w tym wznosząc basteje. Kolejna przebudowa miała miejsce około 1611 roku.

Ostatnim właścicielem zamku z rodu von Nostitz był Christoph, który zmarł bezpotomnie w wieku 31 lat. Jego matka sprzedała dobra w 1700 roku Johanowi Hartwigowi von Uechtritzowi za 152 tys. talarów. Aby zapobiec przejściu majątku w obce ręce, zobowiązał on swoje córki do poślubienia mężczyzn z innej gałęzi rodu von Uechtritz. W nocy z 17 na 18 sierpnia 

Zamek na widokówce z 1920 roku

1793 roku zamek strawił pożar, niszcząc dachy, wieżę, wyposażenie komnat, archiwum i zbrojownię. Podczas odbudowy w miejsce średniowiecznego dachu wykonano nowy, czterospadowy, barokowy dach kryty łupkiem, a także podwyższono zamkową wieżę.

Po śmierci Ottona von Uechtritz w 1905 roku, jego synowie sprzedali zamek drezdeńskiemu bankierowi Ernestowi Friedrichowi Gütschowowi. Nowy właściciel zlecił architektowi Bodo Ebhardtowi przebudowę rezydencji w stylu neogotyckim, kosztem 4 milionów marek, tworząc bogato wyposażone wnętrza. W rękach rodziny Gütschow zamek pozostawał do 1945 roku. Po II wojnie światowej zaadaptowano go na Wojskowy Dom Wypoczynkowy. Obecnie zamek jest częściowo udostępniony do zwiedzania.

Obecnie zamek Czocha składa się z dwóch podzamczy oraz zamku górnego, do którego prowadzi kamienny most nad suchą fosą. Najstarszym elementem jest cylindryczna wieża zwieńczona renesansowym hełmem. Na wewnętrznym dziedzińcu znajduje się studnia zwana ""studnią niewiernych żon"". Główne 

Widok z lotu ptaka od południowego-wschodu, fot. ZeroJeden, X 2013

wejście zdobi wczesnobarokowy portal z herbowymi kartuszami. Najciekawszą komnatą jest Sala Rycerska, dwukondygnacyjna z ozdobnym kominkiem i dębowym stropem belkowym. Wzdłuż ścian znajduje się rzeźbiony drewniany balkon wsparty na kroksztynach i jońskich kolumnach.

Zamek Czocha zyskał popularność jako plener filmowy i jest uważany za jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych w Polsce.