a przełomie VII i VIII wieku na terenie dzisiejszego Ciechanowa, na Farskiej Górze, istniał plemienny gród obronny. Pierwsza wzmianka źródłowa o Ciechanowie pochodzi z 1065 roku, a w 1254 roku wspomniano o pierwszym kasztelanie ciechanowskim. W tym okresie gród pełnił funkcję południowo-wschodniej rubieży państwa Piastów, chroniąc przed najazdami plemion pruskich, litewskich i pomorskich. Później znalazł się na granicy z Państwem Zakonnym.
W 1400 roku książę mazowiecki Janusz
Zdjęcie z lotu ptaka, fot. ZeroJeden, VI 2020
I Stary dokonał nowej lokacji miasta i rozpoczął budowę murowanego zamku w zakolu rzeki Łydyni. Zamek, wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach 48x57 metrów, otoczony był ceglanym murem na fundamencie z granitowych głazów narzutowych. W narożnikach południowego odcinka murów znajdowały się dwie cylindryczne wieże o wysokości około 5 metrów, równej wysokości murów. Wzdłuż północnej kurtyny murów wzniesiono podpiwniczony budynek zwany ""Wielkim Domem"". Brama wjazdowa znajdowała się w południowym odcinku muru, a w zachodnim umieszczono niewielką furtę. Mistrz Niklos był jednym z budowniczych tego zamku, który stanął na mokradłach nad rzeką Ładynią, na nasypie z gliny przedzielonym warstwami drewna, na którym osadzono kamienne fundamenty. Zamek miał charakterystyczny plan kwadratu z dwiema narożnymi basztami.
Zamek w Ciechanowie to typowy przykład zamku nizinnego, położonego na zalewowych mokradłach, otoczonego z trzech stron rzeką. Dla zwiększenia obronności przekopano dodatkową fosę od strony zachodniej, tworząc wodny pierścień. Droga do warowni prowadziła
Widok od północnego-zachodu, fot. ZeroJeden, VI 2003
przez drewniany most, który łatwo można było zniszczyć w razie zagrożenia.
Pierwszy etap budowy zamku zakończono około 1420 roku. Kilka lat później przystąpiono do rozbudowy. Podniesiono o 1,5 metra poziom dziedzińca, co wymusiło podwyższenie murów do wysokości 7-8 metrów, zwieńczonych krenelażem. Nadbudowano również o jedną kondygnację ""Wielki Dom"". W tym okresie przesunięto bramę wjazdową ze środka muru południowego w miejsce zachodniej furty, poprzedzając nowy wjazd rozbudowanym przedbramiem i mostem zwodzonym. Mury obronne na całym obwodzie miały blisko 15 metrów wysokości.
W 1463 roku załoga zamku ciechanowskiego odparła ataki wojsk krzyżackich podczas wojny trzydziestoletniej.
W 1473 roku miasto i zamek strawił pożar. Niewielkie zniszczenia murów zamkowych szybko naprawiono, podwyższając jednocześnie wysokość wież i kurtyn do 10 metrów. W związku z rosnącym znaczeniem broni palnej, na przełomie XV i XVI wieku znacząco zwiększono wysokość obu wież, wykonując w ich elewacjach strzelnice kluczowe.
W 1523
Zamek w Ciechanowie na pocztówce z 1905 roku
roku zamek znalazł się w rękach polskich, stając się własnością królowej Bony w 1547 roku. Podczas jej trzydziestoletniego panowania zamek został poddany gruntownemu remontowi, a jego wnętrza otrzymały renesansowy wystrój. Po wyjeździe królowej Bony z Polski zarządzający zamkiem starostowie doprowadzili do jego upadku. W 1580 roku zamek nie był w najlepszym stanie.
Najpoważniejsze zniszczenia były dziełem wojsk szwedzkich podczas ""potopu"" w 1658 roku, a następnie w czasie wojny północnej w 1708 roku.
Po I rozbiorze Polski w 1772 roku zamek przypadł Prusom, którzy około 1801 roku przystąpili do jego systematycznej rozbiórki w celu pozyskania materiału budowlanego do budowy browaru w Opinogórze. Rozebrano wszystkie zabudowania wewnętrzne oraz przedbramie. W 1818 roku zamkowe ruiny stały się własnością hrabiego Wincentego Krasickiego, co powstrzymało dalszą rozbiórkę.
Na początku XX wieku obiektem zainteresowali się działacze Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, rozpoczynając
fot. ZeroJeden, VI 2005
pierwsze prace konserwatorskie. Naprawiono popękane mury i nadmurowano ich koronę. W 1920 roku zamek ucierpiał podczas ostrzału artyleryjskiego w czasie walk o Ciechanów z wojskami bolszewickimi. Kolejne prace konserwatorskie przeprowadzono po II wojnie światowej.
Obecnie zachowały się mury obwodowe oraz dwie narożne baszty. W basztach odrestaurowano niektóre pomieszczenia. Stare mury są siedzibą Okręgowego Muzeum w Ciechanowie. Zamek jest udostępniony turystom i stanowi przykład gotyckiej warowni średniowiecznego Mazowsza.