Polskie zamki
Aktualizacja 2025-11-15

Zamek w Ciechanowie

  

Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Ciechanów:    Ciechanowiec ·


n a przełomie VII i VIII wieku na terenie dzisiejszego Ciechanowa, na Farskiej Górze, istniał plemienny gród obronny. Pierwsza wzmianka źródłowa o Ciechanowie pochodzi z 1065 roku, a w 1254 roku wspomniano o pierwszym kasztelanie ciechanowskim. W tym okresie gród pełnił funkcję południowo-wschodniej rubieży państwa Piastów, chroniąc przed najazdami plemion pruskich, litewskich i pomorskich. Później znalazł się na granicy z Państwem Zakonnym.
W 1400 roku książę mazowiecki Janusz 
Zamek w Ciechanowie
Zdjęcie z lotu ptaka, fot. ZeroJeden, VI 2020
I Stary dokonał nowej lokacji miasta i rozpoczął budowę murowanego zamku w zakolu rzeki Łydyni. Zamek, wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach 48x57 metrów, otoczony był ceglanym murem na fundamencie z granitowych głazów narzutowych. W narożnikach południowego odcinka murów znajdowały się dwie cylindryczne wieże o wysokości około 5 metrów, równej wysokości murów. Wzdłuż północnej kurtyny murów wzniesiono podpiwniczony budynek zwany ""Wielkim Domem"". Brama wjazdowa znajdowała się w południowym odcinku muru, a w zachodnim umieszczono niewielką furtę. Mistrz Niklos był jednym z budowniczych tego zamku, który stanął na mokradłach nad rzeką Ładynią, na nasypie z gliny przedzielonym warstwami drewna, na którym osadzono kamienne fundamenty. Zamek miał charakterystyczny plan kwadratu z dwiema narożnymi basztami.
Zamek w Ciechanowie to typowy przykład zamku nizinnego, położonego na zalewowych mokradłach, otoczonego z trzech stron rzeką. Dla zwiększenia obronności przekopano dodatkową fosę od strony zachodniej, tworząc wodny pierścień. Droga do warowni prowadziła 
Zamek w Ciechanowie
Widok od północnego-zachodu, fot. ZeroJeden, VI 2003
przez drewniany most, który łatwo można było zniszczyć w razie zagrożenia.
Pierwszy etap budowy zamku zakończono około 1420 roku. Kilka lat później przystąpiono do rozbudowy. Podniesiono o 1,5 metra poziom dziedzińca, co wymusiło podwyższenie murów do wysokości 7-8 metrów, zwieńczonych krenelażem. Nadbudowano również o jedną kondygnację ""Wielki Dom"". W tym okresie przesunięto bramę wjazdową ze środka muru południowego w miejsce zachodniej furty, poprzedzając nowy wjazd rozbudowanym przedbramiem i mostem zwodzonym. Mury obronne na całym obwodzie miały blisko 15 metrów wysokości.
W 1463 roku załoga zamku ciechanowskiego odparła ataki wojsk krzyżackich podczas wojny trzydziestoletniej.
W 1473 roku miasto i zamek strawił pożar. Niewielkie zniszczenia murów zamkowych szybko naprawiono, podwyższając jednocześnie wysokość wież i kurtyn do 10 metrów. W związku z rosnącym znaczeniem broni palnej, na przełomie XV i XVI wieku znacząco zwiększono wysokość obu wież, wykonując w ich elewacjach strzelnice kluczowe.
W 1523 
Zamek w Ciechanowie
Zamek w Ciechanowie na pocztówce z 1905 roku
roku zamek znalazł się w rękach polskich, stając się własnością królowej Bony w 1547 roku. Podczas jej trzydziestoletniego panowania zamek został poddany gruntownemu remontowi, a jego wnętrza otrzymały renesansowy wystrój. Po wyjeździe królowej Bony z Polski zarządzający zamkiem starostowie doprowadzili do jego upadku. W 1580 roku zamek nie był w najlepszym stanie.
Najpoważniejsze zniszczenia były dziełem wojsk szwedzkich podczas ""potopu"" w 1658 roku, a następnie w czasie wojny północnej w 1708 roku.
Po I rozbiorze Polski w 1772 roku zamek przypadł Prusom, którzy około 1801 roku przystąpili do jego systematycznej rozbiórki w celu pozyskania materiału budowlanego do budowy browaru w Opinogórze. Rozebrano wszystkie zabudowania wewnętrzne oraz przedbramie. W 1818 roku zamkowe ruiny stały się własnością hrabiego Wincentego Krasickiego, co powstrzymało dalszą rozbiórkę.
Na początku XX wieku obiektem zainteresowali się działacze Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, rozpoczynając 
Zamek w Ciechanowie
fot. ZeroJeden, VI 2005
pierwsze prace konserwatorskie. Naprawiono popękane mury i nadmurowano ich koronę. W 1920 roku zamek ucierpiał podczas ostrzału artyleryjskiego w czasie walk o Ciechanów z wojskami bolszewickimi. Kolejne prace konserwatorskie przeprowadzono po II wojnie światowej.
Obecnie zachowały się mury obwodowe oraz dwie narożne baszty. W basztach odrestaurowano niektóre pomieszczenia. Stare mury są siedzibą Okręgowego Muzeum w Ciechanowie. Zamek jest udostępniony turystom i stanowi przykład gotyckiej warowni średniowiecznego Mazowsza.





Pokaż na mapie



Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.