Polskie zamki
Aktualizacja 2025-11-15

Zamek w Chwarszczanach

 (Chwarszczany • Quartschen) 

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo


w  1232 roku książę Władysław Odonic nadał zakonowi templariuszy 1000 włók ziemi między Wartą, Odrą i Myślą, tworząc komandorię z siedzibą w Chwarszczanach. Templariusze nadali swojej siedzibie charakter folwarku. Zgodnie ze swą koncepcją templariusze nadali swej siedzibie charakter folwarku aniżeli zamku. Zajmował on obszar płaskiego wzniesienia o kształcie elipsy. Od zachodu wzniesienie przylegało do rzeki, z pozostałych stron otaczały je rozległe bagna.
Od 1250 roku do końca XIII wieku, w północno-zachodniej części majdanu, templariusze zbudowali pierwszą murowaną budowlę - jednonawową kaplicę z granitowej kostki. Po włączeniu komandorii do państwa margrabiów magdeburskich nastąpił jej rozwój. Pod koniec XIII wieku kaplicę przebudowano na bardziej monumentalną 
Zamek w Chwarszczanach
Kaplica i jej wnętrze na międzywojennej widokówce
budowlę o wymiarach 25,2 x 9,5 m oraz wysokości 13,6 m. Była to budowla o wnętrzu salowym trzyprzęsłowa ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym, oskarpowana z dwiema cylindrycznymi basztami w fasadzie zachodniej, nadającymi jej charakter obronny. Do budowy wykorzystano kostkę granitową z rozebranej starszej budowli, posłużyła do wykonania kamiennego cokołu sięgającego do wysokości 3m. Pozostałe mury i baszty wykonano z cegły. Prawdopodobnie zamkowy dziedziniec otaczały inne budynki mieszkalne i gospodarcze. Całość otaczały zapewne jakieś umocnienia, choć obecny stan wiedzy uniemożliwia ich odtworzenie.
W 1312 roku, po kasacji zakonu templariuszy przez papieża Klemensa, komandoria w Chwarszczanach została przejęta przez joannitów na mocy układu z Cremmen. Różnica pomiędzy typami zamków stosowanymi przez oba zakony była tak wielka, że joannici nie podjęli żadnych prób przebudowy. Komandoria w Chwarszczanach funkcjonowała do roku 1540, kiedy to na polecenie margrabiego Jana została przeniesiona do Świdwina. Na jej terenie margrabiowie utworzyli folwark, który funkcjonował do roku 1945.
W roku 1758, podczas wojny siedmioletniej, spłonęły wszystkie zabudowania dawnego zamku. W dwa lata później odbudowano jedynie kaplicę. Podczas kolejnych prac w roku 1858 dokonano niewielkich zmian w jej wyglądzie oraz dobudowano od północy zakrystię.
Obecnie zamkowa kaplica funkcjonuje jako kościół pw. św. Stanisława Kostki. Stanowi przykład architektury gotyckiej.





Pokaż na mapie



Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.