Polskie zamki
Aktualizacja 2016-10-30
Użytkownik:

Hasło:

Loguj automatycznie

Załóż konto
blank
blank

Zamek Kazimierzowski w Przemyślu

  

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Przemyśl:    Przewóz (44%)


pLokalizacja zamku na mapie Polskiierwszy, gotycki, zamek został w tym miejscu nad Sanem zbudowany w XIV wieku, po włączeniu części księstwa halickiego oraz tych ziem do Polski za panowania Kazimierza Wielkiego. Przed zamkiem istniała tu drewniana warownia wzniesiona prawdopodobnie w X wieku. Już w tej drewnianej twierdzy istniały zabudowania kamienne - rotunda z absydą oraz przylegające do niej piętrowe palatium. Jednak ani po niej, ani po pierwotnym gotyckim zamku nie ma śladów. Zamek wzniesiono zapewne około połowy XIV wieku, ponieważ ziemie tutejsze znalazły się w granicach Polski w 1340 roku a według kronikarza Janka z Czarnkowa zamek powstał niedługo potem. W zabudowania włączono cerkiew ruską z ciosowego kamienia wzmiankowaną w 1220 roku. Cerkiew tę w 1412 roku przekształcono w katedrę łacińską, a w 1470 roku rozebrano. 
Zamek Kazimierzowski w Przemyślu
Zamek od strony północno-wschodniej według rysunku K.W.Kielisińskiego, 1837, Biblioteka Kórnicka PAN
Sam zamek został spalony w 1498 roku przez Wołochów.
W latach 1514-1553 odbudowy podjął się Piotra Kmita zmieniając go na renesansowy zamek bastejowy. Jego stan po tej rozbudowie jest znany z inwentarzy z 1553 i 1569 roku. Ówczesne założenie składało się z członów: przygródka i zamku właściwego. Przygródek o charakterze gospodarczym mieścił się w północno-zachodniej, niższej części wzgórza i posiadał dwie wieże drewniane, a w jednej z nich bramę. Zamek właściwy posiadał plan czworoboku z okrągłymi basztami na narożach, a w narożniku południowym - czworoboczną. Skrzydło północno-zachodnie mieściło bramę i jest zachowane do dziś.
W końcu XVI wieku według źródeł "wystawiono basztę", ale należy to raczej interpretować jako modernizację baszty już istniejącej.
W latach 1616-1633 starostą na zamku był Marcin Krasicki, który podjął się ponownej przebudowy zamku. Przebudowa miała na celu przekształcenie zamku w rezydencję pałacową, ale nie zostało to do końca osiągnięte. Podwyższono baszty północną i wschodnią, skrzydło północno-wschodnie zostało przekształcone na budynek mieszkalny 
Zamek Kazimierzowski w Przemyślu
Zamek na pocztówce z 1912 roku
i rozpoczęto budowę przy nim budowę krużganków. Po śmierci Krasickiego w 1633 roku zamek stopniowo podupadł a prowadzone w tym czasie pobieżne remonty nie mogły usunąć wszystkich zniszczeń. W 1663 roku przygródek wraz z częścią południowo-wschodnią zamku górnego znajdował się w ruinie. Mimo, że w 1667 roku została powołana komisja, która miała znaleźć sposób lepszego obwarowania zamku a w 1678 roku Marcin Kącki miał wzmocnić "castrum", jednak nic w tym kierunku nie zrobiono.
Dopiero w 1759 roku starosta przemyski Stanisław Poniatowski przystąpił do kolejnego remontu. Została wtedy zburzona kurtyna południowo-zachodnia wraz z przylegającymi basztami a wybudowano nowy mur zmniejszający założenie o około 10 metrów. Wyremontowano skrzydło północno-wschodnie budynek bramny uzyskał przypory. Prace zakończono w 1762 roku, a stan zamku po tym remoncie znany jest z inwentarza z 1765 roku oraz z projektu władz austriackich adaptacji na więzienie z 1801 roku. W 1842 roku zostały zniszczone ostatnie pozostałości przygródka podczas zakładania 
Zamek Kazimierzowski w Przemyślu
Plan zamku współczesnego według Józefa T.Frazika 'Dzieje zamku przemyskiego od XVI-XX wieku'
parku miejskiego. W latach 1865-1867 wyremontowano skrzydło północno-wschodnie i basztę północną, a w 1885 roku w związku z adaptacją na cele teatru prowadzone były roboty ziemne w tym skrzydle. Początek XX wieku nie wniósł zmian w wyglądzie zamku, dopiero w ostatnich latach zdecydowano przywrócić zamkowi dawny wygląd. Przywrócono pierwotną linię muru kurtynowego południowo-zachodniego oraz odbudowano obie baszty przy tej kurtynie, a na dziedzińcu odsłonięto narys rotundy i palatium.




Pokaż na mapie



Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Zamek na pocztówce z 1912 roku Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Zamek na pocztówce z 1935 roku Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Wieża w północnym narożniku zamku, fot. ZeroJeden, VIII 2001 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Budynek bramny i północno-zachodnie skrzydło zamku, fot. ZeroJeden, VIII 2001 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Basteja odbudowana w miejscu odkrytych w XX wieku fundamentów, fot. ZeroJeden, VIII 2001 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Dziedziniec zamkowy i wschodnia wieża, fot. ZeroJeden, VIII 2001 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Północno-wschodnie skrzydło zamku, fot. ZeroJeden, VIII 2001 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - fot. ZeroJeden, VIII 2001 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Plan zamku współczesnego według Józefa T.Frazika 'Dzieje zamku przemyskiego od XVI-XX wieku' Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Plan miasta w 2 połowie XIV wieku, zaczerpnięte z: 'Zabytki architektury i urbanistyki w Polsce' Warszawa 1986 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Plan reliktów zespołu rotundy z palatium  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=326&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(326);return false;'>źródło</a>] Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Zamek od strony północno-wschodniej według rysunku K.W.Kielisińskiego, 1837, Biblioteka Kórnicka PAN Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Widok od strony wjazdu według rysunku K.W.Kielisińskiego. Biblioteka Kórnicka PAN Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Ruiny zamku w 1870 roku, obraz E.Drdackiego, zaczerpnięte z: 'Zabytki architektury i urbanistyki w Polsce' Warszawa 1986 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Zamek na litografii Napoleona Ordy, 'Album Widoków', Seria 6, 1880 Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Fragment ryciny z XVII wieku  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=128&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(128);return false;'>źródło</a>] Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Próby rekonstrukcji zespołu rotundy i palatium według Aleksandra Żakiego i E.Sosnowskiej  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=326&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(326);return false;'>źródło</a>] Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Drzeworyt, Przyjaciel Ludu 41, 1837 ze zbiorów Biblioteki Instytutu Badań Literackich PAN Zamek Kazimierzowski w Przemyślu - Przemyśl od północy, litografia Macieja Bohusza Stęczyńskiego z 1846 roku
Serwis wykorzystuje technologię cookie w celu uprzyjemnienia użytkowania.