Polskie zamki
Aktualizacja 2019-03-22
Użytkownik:

Hasło:

Loguj automatycznie

Załóż konto
blank
blank

Zamek w Działdowie

 (Działdowo • Soldau) 

Legendy
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo


Działdowo
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich, Warszawa 1880


niem. Soldau, miasto w powiecie miborskim, Prusy wschodnie, w błotnistej okolicy, która ztąd imię swoje wzięła, na bitym trakcie do Lidzbarka, Niborka i Dąbrówna. Przeszło pół mili od Kongresówki, 2 miłe od Niborka. Miało zamek warowny, założony r. 1306 za Krzyżaków. Miasto zostało zbudowane r. 1349, posiadało obszaru przy fundaoyi 30 włók, oprócz innyoh pomniejszych gruntów. Dz. wraz z całą okolicą zamieszkane było od niepamiętnych czasów. Teraz jeszcze natrafiają tu liczne grobowiska pogańskie. Prawie w każdej wiosce do niedawnego czasu inoźna było widzieć nasypy grobowe, z niemiecka zwane Oapornen (?), które do wysokości dwóch sążni dochodziły. W pobliskiej wiosce Koszelewki (KI, Koschlau) znaleziono aż 15 kręgów kamiennych poustawianych (Steinrundberge), w których znajdowały się liczne grobowe urny. Na zamku Dz. zasiadali wójtowie (Vogte) krzyżaccy, którzy pobliższym obwodem zarządzali. Wójtostwo to obejmowało oprócz m. Dz. i zamku z folwarkiem lennych dóbr 111 i to 66 na chełmińskiem prawie urządzonych (Kftlmisehe Dienste) i 45 staro pruskich; niemieckich wsi 11 o 690 włókach czynszowych; pruskiej wsi żadnej nie było; młyny 2 ozynszowały 210 korcy żyta; probostw wiejskich 11. Działdowo wiele ucierpiało w czasie wojen, najprzód krzyżaków z litwinami r. 1377. R. 1409 przez litwinów spalone. Rok później po zwycięstwie pod Grunwaldem przez Władysława Jagiełłę oddane Ziemowitowi księciu mazowieckiemu; wkrótce przez krzyżaków napowrót zdobyte. R. 1454 kiedy całe Prusy połączyły się z Polską jako ojczyzną swoją, mieszkańcy tutejsi wypędzili krzyżacką załogę i koronie się oddali. W r. 1455 zamek znowu opanowali krzyżacy. Wtedy Jan Kołdaezek z wojska Jagiełły, zmyśliwszy nazwisko komtura elbląskiego, wszedł do Działdowa, zamek odebrał, miasto spalił. Król szwedzki Karol Gustaw miał w Dz. główną swoją kwaterę r. 1656, W r. 1737 i 1748 Dz. wiele od pożarów ucierpiało. Obecnie Dz. liczy około 3000 dusz, ma kościół luterski zabrany katolikom w czasie reformacyi, pocztę, stacyą telegr. Zamek krzyżacki dość dobrze jeszcze zachowany. R. 1701 król Fryderyk oddał kaplicę zamkową na użytek tutejszej gminie reformowanej. Katolicy od samych początków luterskiej reformacyi pozbawieni byli nabożeństwa. Dopiero w r. 1858 założono tu stacya misyjną, którą już r, 1860 d. 20 stycznia na osobną parafią zamieniono. Kościół teraz nowo budowany poświecił biskup obecny chełmiński, Jan Nepomucen Marwicz, d. 17 sierpnia 1862; tytuł mu nadał św. Wojciecha. Dusz zawiera parafia działdowska 1730, w mieńcie 450; wiosek należy do niej 40, dekanatu jest nowo utworzonego pomezańskiego (w dawniejszej Pomezanii), dyecezyi chełmińskiej, patronatu biskupiego. W miejscu znajduje sio oprócz szkół luterskich także prywatna katolicka szkoła, którą utrzymuje ze składek to warz. dyecezyalne św. Wojciecha i św. Bonifacego, które także i proboszcza utrzymuje. Przemysł i rękodzielnictwo są tu dosyć ożywione: jest fabryka sukna, warsztaty płótna, skór i t. d. W pobliżu miasta znajdują się źródła wody mineralnej żelaznej i kopalnie rudy żelaznej. Jarmarki odbywają się: 4 razy na bydło, 2 razy na owce, 2 razy na płótno, 4 razy kramne.

Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.