Polskie zamki
Aktualizacja 2014-12-06
Użytkownik:

Hasło:

Loguj automatycznie

Załóż konto
blank
blankBolków - esk verze

Zamek w Bolkowie

 (Bolków • Bolkenhain • Bolkoburg) 

Legendy
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo


nLokalizacja zamku na mapie Polskia wzgórzu wznoszącym się nad brzegiem Nysy Szalonej na wysokość 396 m n.p.m. mieszczą się okazałe ruiny zamku z czasów Bolka I, księcia świdnicko-jaworskiego. Wzgórze od strony rzeki kończy się wysokim urwiskiem skalnym, a na jego przeciwległym zboczu rozwinęła się w XIII wieku osada, której prawa miejskie przyznano w 1276 roku. Zamek został wzniesiony prawdopodobnie w okresie lokacji miasta i razem z fortyfikacjami miejskimi tworzył jeden zespół obronny. Bolko I zakładając tu osadę odsunął w cień pobliski gród w Świnach, jednak zamek, który wzniósł w tym miejscu o wiele lepiej spełniał zakładane funkcje ochrony pogranicza księstwa od południa.
Tak okazała warownia powstawała stopniowo. Najpierw wzniesiono tu wieżę kamienną oraz jeden budynek mieszkalny. Wieża powstała w miejscu najbardziej narażonym na ataki nieprzyjaciela - na południowym skraju wzniesienia. Wieża ta ma kształt koła a od południa kończy się ostrą krawędzią (dziobem), wykonana jest prawie w całości z miejscowego kamienia, jedynie dziób wzmocniony jest czerwonym piaskowcem. U podstawy grubość murów wynosi 4,5 a ku górze zwęża się do 3,5 metra. Wejście do niej prowadziło początkowo na wysokości drugiej kondygnacji po drabinie, obecne wejście, do dawnego lochu głodowego, zostało przebite przez poszukiwaczy skarbów w 1813 roku. 
Zamek w Bolkowie
Zamek w Bolkowie na zdjęciu W.Möbiusa z 1938 roku
W wypadku ostatecznego punktu obrony było to rozwiązanie powszechne - w razie konieczności wystarczyło bowiem zniszczyć drabinę, aby wieża stała się niedostępna. Z drugiej kondygnacji prowadził też pomost do kaplicy w stojącym obok domu mieszkalnym, dziś widoczne są już po nim tylko otwory na belki podtrzymujące. Od strony południowej wieża miała jeszcze pierwotnie obronny ganek. Zwieńczona była renesansową attyką. Po pierwszym etapie budowy zamek miał prawdopodobnie fortyfikacje drewniane, jednak było to prowizoryczne rozwiązanie, tylko czasowe.
W latach 1301-1353 zamek rozbudowano nadając mu ostateczny planowany kształt. W tym okresie otoczono całość murem obwodowym z bramą wjazdową, w dziedzińcu wykopano głęboką studnię oraz znacznie rozbudowano budynki mieszkalne. Po bramie wjazdowej pozostały dziś już tylko ślady. Rządy w księstwie świdnicko-jaworskim były w ręku najpierw Bernarda a pod koniec rozbudowy Bolka II. Kiedy w 1353 roku zmarł Bolko II zamek przeszedł na wdowę po nim Agnieszkę a następnie na bratanicę Annę. Powierzyły one zamek jako lenno rycerzom swojego dworu.
Kiedy w 1392 roku zamek znalazł się w rękach 
Zamek w Bolkowie
Dziedziniec podzamcza, fot. ZeroJeden, IX 2003
czeskich i ostatecznie przeszedł na własność rodów rycerskich. W czasie wojen husyckich król czeski Jan z Podiebradu zdobył warownię, a w 1462 roku zamek bolkowski zdobyli mieszczanie świdniccy i wrocławscy po ośmiodniowym oblężeniu z użyciem artylerii. Po tym wydarzeniu umocniono zamek i przebudowano bramę wjazdową.
W XVI wieku właścicielami zamku była rodzina Salzów, którzy w 1540 roku rozpoczęli wielką przebudowę swojej posiadłości zlecając ją budowniczemu Jakubowi Parr. Obszar zespołu powiększono, na południe od zamku założono nowy duży dziedziniec otoczony murami z basztami przystosowanymi do broni palnej. Podobnej wielkości dziedziniec powstał od strony miasta, w umocnienia włączono tu starą basztę miejską sąsiadującą z zamkiem przebudowując ją w wielokondygnacjową basteję. W otaczającym dziedziniec murze umieszczono łączącą zamek z miastem furtę bronioną basteją. Również od północnego-wschodu w systemie obronnym znalazła się miejska baszta przebudowana na basteję. Z tej przebudowy pochodzą attykowe zwieńczenia budynków mieszkalnych zamku oraz renesansowe zwieńczenie wieży.
W okresie wojny trzydziestoletniej w 
Zamek w Bolkowie
Widok od południa, fot. ZeroJeden, IX 2003
1640 roku zamek był oblegany przez Szwedów, podczas ponownego oblężenia kilka lat później wojska szwedzkie zdobyły fortecę. W 1650 roku wojska cesarskie jednak odebrały ją Szwedom. Od roku 1703 zamek był w posiadaniu zakonu cystersów z Krzeszowa, a w 1810 roku przeszedł na własność rządu. Później w zamku urządzono muzeum. W okresie drugiej wojny światowej przy jednej z bastej zbudowano amfiteatr, na którym odbywały się wiece Hitlerjugend. Z końcem wojny bogate zbiory muzeum zostały wywiezione do Wierzchosławic, po czym prawdopodobnie rozgrabiły je wojska radzieckie.




Pokaż na mapie



Zamek w Bolkowie - fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Widok na południowo-wschodni odcinek murów zamku górnego, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Widok od południa, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Dziedziniec podzamcza, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Fragment murów zachodnich podzamcza, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Detal architektoniczny z kaplicy zamkowej, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Zamek na pocztówce z 1915 roku Zamek w Bolkowie - Zamek na pocztówce z 1915 roku Zamek w Bolkowie - Zamek na pocztówce z początku XX wieku Zamek w Bolkowie - Basteja w północno-wschodnim narożniku zespołu zamkowego, w tle zamek Świny, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Dziedziniec zamku górnego, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Przejazd bramny między zamkiem górnym a przedzamczem, fot. JAPCOK, IX 2003 Zamek w Bolkowie - fot. JAPCOK, IX 2003 Zamek w Bolkowie - fot. JAPCOK, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Widok z wieży w stronę zamku w Świnach, fot. JAPCOK, IX 2003 Zamek w Bolkowie - fot. JAPCOK, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Zachodni mur zamku górnego, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Brama wjaznowa na podzamcze, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Ruiny na widokówce z okresu międzywojennego Zamek w Bolkowie - Zamek na międzywojennej pocztówce Zamek w Bolkowie - Ruiny najstarszej części zamku, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Bolków na zdjęciu z 1912 roku Zamek w Bolkowie - Zamek w Bolkowie na zdjęciu W.Möbiusa z 1938 roku Zamek w Bolkowie - Zamek w Bolkowie na zdjęciu W.Möbiusa z 1938 roku Zamek w Bolkowie - Wieża zamkowa w 1940 roku Zamek w Bolkowie - fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Bolków około 1943 roku Zamek w Bolkowie - Widok na zamek od zachodu, fot. ZeroJeden, V 2005 Zamek w Bolkowie - Widok od zachodu, w tle ruiny zamku w Świnach, fot. ZeroJeden, V 2005 Zamek w Bolkowie - Widok na Bolków i Świny od zachodu, fot. ZeroJeden, V 2005 Zamek w Bolkowie - Podzamcze i brama wjazdowa na zamek górny, fot. ZeroJeden, VII 2007 Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od południowego-zachodu, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od zachodu, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od zachodu, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od północnego-wschodu, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od północnego-wschodu, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Zamek na międzywojennej pocztówce Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od południowego-wschodu, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od południowego-wschodu, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Widok z lotu ptaka od południa, fot. ZeroJeden, X 2013 Zamek w Bolkowie - Widok z wieży na północ, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Widok z wieży na mur oddzielający podzamcza, fot. JAPCOK, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Widok z podzamcza na wschodni budynek zamku, fot. ZeroJeden, IX 2003 Zamek w Bolkowie - Plan według Bohdana Guerquina 'Zamki w Polsce'  <!--[<a href='90' title='Zamek w Bolkowie - 90' alt='Zamek w Bolkowie - 90' target=_blank>źródło</a>]-->  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=45&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(45);return false;'>źródło</a>] Zamek w Bolkowie - Plan zamku według 'Architektura Gotycka'  <!--[<a href='143' title='Zamek w Bolkowie - 143' alt='Zamek w Bolkowie - 143' target=_blank>źródło</a>]--> Zamek w Bolkowie - Przekrój wieży zamkowej, pomiar z 1954 roku, zaczerpnięte z 'Zamki śląskie'  <!--[<a href='388' title='Zamek w Bolkowie - 388' alt='Zamek w Bolkowie - 388' target=_blank>źródło</a>]-->  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=15&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(15);return false;'>źródło</a>] Zamek w Bolkowie - Elewacje południowe zamku ze zbiorów Katedry Historii Architektury Polskiej Politechniki Wrocławskiej, pomiar z 1954 roku  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=15&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(15);return false;'>źródło</a>]  <!--[<a href='145' title='Zamek w Bolkowie - 145' alt='Zamek w Bolkowie - 145' target=_blank>źródło</a>]--> Zamek w Bolkowie - Elewacja wschodnia zamku ze zbiorów Katedry Historii Architektury Polskiej Politechniki Wrocławskiej, pomiar z 1954 roku  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=15&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(15);return false;'>źródło</a>]  <!--[<a href='151' title='Zamek w Bolkowie - 151' alt='Zamek w Bolkowie - 151' target=_blank>źródło</a>]--> Zamek w Bolkowie - Przekrój podłużny zamku, widok od zachodu ze zbiorów Katedry Historii Architektury Polskiej Politechniki Wrocławskiej, pomiar z 1954 roku  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=15&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(15);return false;'>źródło</a>]  <!--[<a href='94' title='Zamek w Bolkowie - 94' alt='Zamek w Bolkowie - 94' target=_blank>źródło</a>]--> Zamek w Bolkowie - Elewacja wschodnia zamku ze zbiorów Katedry Historii Architektury Polskiej Politechniki Wrocławskiej, pomiar z 1954 roku  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=15&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(15);return false;'>źródło</a>]  <!--[<a href='70' title='Zamek w Bolkowie - 70' alt='Zamek w Bolkowie - 70' target=_blank>źródło</a>]--> Zamek w Bolkowie - Zamek w Bolkowie około 1300 roku, rekonstrukcja Olgierda Czernera Zamek w Bolkowie - Zamek w I połowie XIX wieku Staloryt A.H.Payne'a wg rys. A.Richtera Zamek w Bolkowie - Staloryt Hubera według rysunku T.Blätterbauera, przed 1885  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=456&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(456);return false;'>źródło</a>] Zamek w Bolkowie - Widok miasta i zamku w 1742 roku nieznanego autorstwa  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=15&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(15);return false;'>źródło</a>] Zamek w Bolkowie - Drzeworyt, Tygodnik Illustrowany 1882 ze zbiorów Biblioteki Instytutu Badań Literackich PAN Zamek w Bolkowie - Zamek na akwareli Adriana Ludwiga Richtera z pierwszej połowy XIX wieku Zamek w Bolkowie - Zamek w Bolkowie na litografii z 1821 roku
fot. ZeroJeden
Panorama
fot. ZeroJeden
Panorama
fot. ZeroJeden
Serwis wykorzystuje technologię cookie w celu uprzyjemnienia użytkowania.