Zamek w Węgierce

amek w Węgierce, którego ruiny zachowały się do dziś, to pozostałość założenia obronnego wzniesionego przez ród Pieniążków. Pierwsza wzmianka o miejscowości, ówcześnie zwanej Uherce, pochodzi z 1358 roku i dotyczy potwierdzenia przez króla Kazimierza Wielkiego praw do wsi Jackowi Słoneczko. W połowie XV wieku majątek przeszedł w ręce Pruchnickich, a następnie Jana Rozborskiego. Piotr Rozborski w 1484 roku zaciągnął pożyczkę w kwocie 200 florenów 

Okno w baszcie, fot. ZeroJeden, VIII 2001

na budowę rodowej siedziby.

Rezydencja nie należała do Rozborskich długo, bo już w 1506 roku przeszła w ręce Piotra Pruchnickiego, a niedługo potem, jako wiano ślubne, Węgierka trafiła w ręce rodu Pieniążków (herbu Odrowąż), do których należała do początku XVIII wieku. To właśnie Pieniążkowie, pod koniec XVI wieku, pośród mokradeł, wznieśli czworoboczne założenie bastejowe, charakterystyczne dla ówczesnej Rzeczpospolitej.

Dzięki badaniom archeologicznym ustalono, że posiadało ono trzy skrzydła oraz dwie narożne basteje od strony zachodniej. Od wschodu założenie było otwarte, bez baszt. Hipotezy tłumaczą to albo niedokończeniem budowy z powodu grząskiego gruntu, albo wystarczającą ochroną zapewnianą przez mokradła i fosę otaczające zamek. Całość otoczona była fosą.

W 1713 roku Węgierka przeszła w ręce rodziny Siemianowskich, a następnie Józefa Rosnowskiego (herbu Ogończyk). W latach trzydziestych XVIII wieku wieś wraz z zamkiem zakupił Józef Morski, a w 1819 roku zamek stał się własnością Magdaleny 

Widok od strony dziedzińca na basztę w północno-zachodnim narozniku, fot. ZeroJeden, VIII 2001

Dzieduszyckiej. Później przechodził jeszcze przez ręce Szembeków i od 1929 roku – Mycielskich.

Zamek w Węgierce spłonął w XVIII wieku i nie został odbudowany. Zmieniający się właściciele nie byli zainteresowani obiektem i popadł on w ruinę. Do naszych czasów zachowała się kamienna basteja w południowo-zachodniej części założenia. Posiada cztery poziomy ze strzelnicami przystosowanymi do użycia broni palnej i zbudowana została na planie koła o średnicy 12 metrów. Obok bastei, w północnej i zachodniej części dziedzińca, zachowały się budynki, prawdopodobnie kryjące w sobie zamkowe skrzydła. W XIX wieku zamek został zniszczony i częściowo rozebrany. Zachowały się mury skrzydła zachodniego, część północnego, basteja oraz resztki fosy.