Zamek w Szubinie

ad rzeką Gąsawką, na południowych obrzeżach Szubina, znajdują się ruiny zamku, który był siedzibą rodu Pałuków. Pierwsza pisemna wzmianka o Szubinie pochodzi z 1365 roku i wspomina starostę generalnego Wielkopolski, Sędziwoja Pałukę, piszącego się z Szubina. To właśnie Sędziwojowi Pałuce przypisuje się wzniesienie gotyckiego zamku, lokację miasta oraz erekcję parafii wraz z budową kościoła. Najprawdopodobniejszy okres powstania zamku to lata 1361-1377, czyli schyłek panowania 

Południowy odcinek murów zamkowych, fot. ZeroJeden, X 2002

Kazimierza Wielkiego i początek rządów Ludwika Węgierskiego. Wysoka pozycja społeczna i znaczne dochody Sędziwoja umożliwiły mu budowę murowanej rezydencji obronnej w dziedzicznym Szubinie.

Zamek szubiński został usytuowany na niewielkim, trudno dostępnym wzniesieniu wśród bagien w dolinie Gąsawki. Został zbudowany na planie regularnego czworoboku o wymiarach 42x42 metry, ściętego w narożniku południowo-wschodnim. Można go uznać za typowy przykład zamku nizinnego. Do budowy użyto gotyckiej cegły na fundamencie z granitowych głazów. Z powodu zniszczeń i późniejszych przebudów odtworzenie pierwotnej zabudowy jest niemożliwe. Na otoczonym murem obwodowym dziedzińcu znajdował się murowany budynek mieszkalny oraz prawdopodobnie drewniane obiekty o charakterze gospodarczym. Jedyna droga do zamku wiodła sztucznie usypaną przez bagna groblą do bramy zlokalizowanej pośrodku północnej kurtyny.

Po śmierci Sędziwoja jego spadkobiercy sprzedali w 1418 roku dobra szubińskie Janowi Czarnkowskiemu herbu Nałęcz. W posiadaniu tej rodziny 

Widok z południowo-zachodniego narożnika ruin, fot. ZeroJeden, X 2002

zamek pozostawał bez większych zmian do 1641 roku, kiedy to nabył go wojewoda poznański Krzysztof Opaliński. Opaliński przystąpił do przebudowy zniszczonego przez pożar zamku, czyniąc z niego swą główną siedzibę. W wyniku tych prac powstał dwukondygnacyjny budynek, który zajął całą powierzchnię dawnego gotyckiego założenia. Syn Krzysztofa Opalińskiego, Jan Karol, sprzedał w 1674 roku Szubin swemu szwagrowi Adamowi Konarzewskiemu.

W 1731 roku, poprzez małżeństwo z Weroniką Konarzewską, Maciej Mycielski został kolejnym właścicielem zamku. Za jego czasów zamek stał się magnacką rezydencją utrzymaną w stylu baroku. Kolejny z Mycielińskich, Maciej, był twórcą przyzamkowego parku. Niestety, pod koniec XVIII wieku majątek został zadłużony, co zmusiło Jana Nepomucena Mycielińskiego do jego sprzedaży na przymusowej licytacji. Nabył go Fryderyk Skórzewski, który na miejscu zamku wzniósł nowy budynek, wykorzystując część istniejących murów. W następnych latach następowała częsta zmiana właścicieli, a przebudowany 

Zewnętrzny mur południowego skrzydła zamku, fot. JAPCOK, X 2002

dawny zamek stał się siedzibą dzierżawców lub zarządców dóbr. Na początku XX wieku nastąpiła rozbiórka popadającego w ruinę obiektu. Około 1925 roku, w oparciu o resztki dawnych murów, wzniesiono niewielki budynek mieszkalny, który został zburzony w 1986 roku.

Miejsce dawnego zamku to obecnie słabo czytelna ruina. Można zobaczyć niewielkie fragmenty głównie gotyckich murów, miejscami sięgające wysokości 7 metrów. Nazywany był również ""Syberią"".

Pokaż na mapie