Polskie zamki
Aktualizacja 2026-03-29

Zamek w Stolcu

 (Stolec • Stolz) 

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Stolec • Stolz:    Stolp · Stolzenburg ·


z amek w Stolcu został wzniesiony z kamienia w XIII lub na przełomie XIII i XIV wieku. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1316 roku, co potwierdza jego istnienie w tym okresie. Zamek otoczony był fosą oraz kamiennym murem. Według źródeł historycznych posiadał dwie wieże.
Około 1430 roku, podczas wojen husyckich, zamek został poważnie zniszczony. Po zniszczeniach dokonano jego częściowej rozbiórki, zachowując jedynie jedną z wież.
W połowie XVI 
Zamek w Stolcu
Zamek w Stolcu na pocztówce z około 1905 roku
wieku, w miejscu zrujnowanego zamku, wzniesiono renesansowy dwór obronny. Być może jego budowniczym był Siegmund von Burghaus, który w 1558 roku zakupił wieś Stolec. Około 1608 roku dwór został przebudowany. Kolejna przebudowa nastąpiła po pożarze w 1656 roku.
W 1729 roku majątek nabył Johan Heinrich hr. von Churschwand, który odbudował dwór. Z powodu osuwającego się gruntu, budynek ten musiał zostać rozebrany w 1772 roku.
Po ustabilizowaniu podłoża, w latach 1773-1779 wzniesiono nowy pałac w stylu barokowym. Powstał na planie prostokąta z dwiema kwadratowymi wieżami po bokach, posiadając dwie kondygnacje, a wieże po trzy. Co ciekawe, pałac ten był pierwszym obiektem na Śląsku wyposażonym w instalację odgromową. Podczas budowy wykorzystano materiał pochodzący z rozbiórki resztek zamku (oprócz wieży). Pałac otoczono zabudowaniami gospodarczymi z podjazdem od strony północnej, założono rosarium i ogród na tarasach. Od północy i wschodu powstał rozległy park, w którym, w najwyższym 
Zamek w Stolcu
Zamek na zdjęciu lotniczym, fot. ZeroJeden, X 2020
punkcie, zbudowano barokową wieżę widokową z przeszkloną oranżerią. Całość otoczona była dwumetrowym kamiennym murem z bastejami.
Obecny wygląd pałac uzyskał podczas przebudowy w połowie XIX wieku. Ostatnim właścicielem Stolca był Johan Maria Stanislaus hr. von Harbuval-Chamare. Po jego śmierci w 1939 roku pałac przejęło państwo. W czasie II wojny światowej urządzono w nim szkołę oficerską SA. Pod koniec wojny pałac służył jako magazyn dla zbiorów muzealnych ewakuowanych z Wrocławia. Po wojnie przez prawie rok stacjonowała w nim Armia Czerwona. Po przekazaniu zabytku władzom polskim, pałac zaczął popadać w ruinę, a w 1978 roku rozebrano północną elewację, aby pozyskać materiał do budowy drogi.
Obecnie zrujnowany pałac jest własnością ANR. Zachowało się niewiele z dawnej świetności, w tym barokowe detale (obramienia okien i portali). Lepiej zachowane są budynki gospodarcze, oficyny pałacowe, obory, stodoły i wozownia. W zaniedbanym parku znajdują się ruiny wieży, jedynej pozostałości po oranżerii.








Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.