amek w Siewierzu, położony nad Czarną Przemszą, ma swoje korzenie w słowiańskiej osadzie z przełomu IX i X wieku. W roku 1177 osada ta znalazła się we władaniu Piastów śląskich, a w 1276 roku uzyskała prawa miejskie. Pod koniec XII wieku w okolicach dzisiejszego kościoła św. Jana Chrzciciela funkcjonował gród kasztelański.
W 1330 roku książę cieszyński nabył Siewierz, tworząc z niego księstwo siewierskie. Na niewielkiej wyspie otoczonej rozlewiskami Czarnej Przemszy książę wzniósł gotycki zamek na planie nieregularnym. Pierwotne założenie obejmowało prawdopodobnie jednotraktowe budynki mieszkalne po stronie wschodniej. Najstarsza wzmianka źródłowa o zamku pochodzi z 1337 roku. W latach 1350-60 wał ziemny zastąpiono murem kurtynowym.
W 1443 roku biskup krakowski
Drzeworyt, Tygodnik Illustrowany 1859 ze zbiorów Biblioteki Instytutu Badań Literackich PAN
Zbigniew Oleśnicki wykupił ziemię siewierską, włączając ją do Korony jako księstwo biskupie. Dwa lata później biskup osiadł na zamku. W 1471-88 biskup Jan Rzeszowski zlikwidował południowy przejazd bramny, zastępując go nową bramą w północnej części obwodu, do której prowadził drewniany most. Od tego momentu zamek pełnił funkcję letniej rezydencji biskupów krakowskich, a ziemia siewierska zyskała autonomię. Biskupi rządzili księstwem przez starostów.
W latach 1533-74 biskup Piotr Tomicki rozpoczął przebudowę i rozbudowę gotyckiego zamku. Jego następca, biskup Franciszek Krasiński, dodatkowo opodatkował mieszkańców księstwa na utrzymanie zamku. Wzniesiono trzy trzykondygnacyjne skrzydła mieszkalne, tworząc wieloboczny dziedziniec. Zamek, zbudowany z wapienia dolomitowego i cegły, tworzył zwartą bryłę. Wejście od strony północnej wzmocniono potężną ośmioboczną wieżą bramną z podwójnym wjazdem. Wieżę poprzedzał owalny, dwukondygnacyjny barbakan z mostem zwodzonym. Fortyfikacje przystosowano do użycia broni palnej. Wnętrza zamku zyskały renesansowy wystrój.
Zamek w Siewierzu na zdjęciu lotniczym, fot. ZeroJeden, VI 2022
Jan Konarski zmodernizował istniejący budynek bramny, przekształcając go w wieżę, a Franciszek Krasiński w latach 1572-77 wzmocnił przejazd bramny budując w jego osi dwukondygnacyjny barbakan z mostem zwodzonym.
Podczas „potopu” szwedzkiego, w 1655 roku, w zamku schroniły się wojska hetmana Stefana Czarnieckiego. Król szwedzki Karol Gustaw uznał to za złamanie neutralności i nakazał zajęcie miasta. Pobyt wojsk szwedzkich spowodował zniszczenia i straty. Po wycofaniu się Szwedów zamek został odbudowany i odnowiony przez Jana Małachowskiego i Felicjana Szaniawskiego. Na przełomie XVII i XVIII wieku przebudowano część budynków, wprowadzając elementy barokowe, w tym cebulastą nadbudowę wieży i dekoracyjne loggie.
Księstwo Siewierskie istniało do roku 1790, kiedy to Sejm Wielki zlikwidował je i przyłączył do Korony. Ostatnim księciem siewierskim był biskup Feliks Turski. Od tego momentu zamek zaczął popadać w ruinę. W czasie rozbiorów znajdował się najpierw w rękach Austrii, a następnie Rosji. W czasie wojen napoleońskich
Widok zamku z lotu ptaka, fot. ZeroJeden VIII 2018
był jeszcze wykorzystywany do celów wojskowych.
Mimo prowadzonych w latach 50-tych i 70-tych XX wieku prac zabezpieczających, zamek pozostawał ruiną. Nowy okres w ratowaniu ruin rozpoczął się w 1997 roku, kiedy to powołano Fundację „Zamek Siewierski” im. Księstwa Siewierskiego. W latach 2007-10 zrekonstruowano most prowadzący na zamek, wieżę zaadaptowano na punkt widokowy, wybrukowano dziedziniec oraz częściowo odbudowano ścianę południową zamku.
Obecnie obiekt jest udostępniony zwiedzającym. Zachowały się kamienno-ceglane mury skrzydeł mieszkalnych wsparte skarpami, relikty podziałów wewnętrznych, wieża bramna, fragmenty kamieniarki okiennej, portali, kolumn oraz częściowo zrekonstruowany barbakan. W podziemiach znajduje się wystawa archeologiczna.