Zamek w Rybnicy

istoria Rybnicy sięga XIII wieku. Pod koniec tego stulecia wieś stanowiła lenno rycerskiego rodu Reibnitzów. W 1345 roku książę świdnicko-jaworski nadał ją Konradowi von Czirn. Około 1370 roku nastąpił podział na dwa majątki, które znalazły się w posiadaniu różnych rodów rycerskich. Przypuszcza się, że na przełomie XIII i XIV wieku w Rybnicy istniała siedziba właścicieli, prawdopodobnie drewniana budowla otoczona ziemnymi umocnieniami, zlokalizowana w miejscu obecnych ruin.

W 

Zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, III 2022

kronikach niemieckich zamek w Rybnicy określano mianami Laudis Palatium lub Lausepelz, co tłumaczone było jako Łysa Góra. Opinie wśród badaczy wskazują, że budowę murowanej warowni mógł zainicjować w latach 60. XIV wieku cesarz Karol IV Luksemburski, który miał gościć w Rybnicy w 1365 roku. Wieś należała wówczas do Nicolasa von Reybnicz. W latach 1372 i 1373 odnotowano imiona braci Hentschela, Conrada, Heinricha, Dipranda oraz Thyme von der Rybnicz, właścicieli wsi lub jej części. Ostatnim znanym przedstawicielem rodu w Rybnicy był Nicol von der Reybnicz, poświadczony w 1423 roku.

W średniowieczu nazwa miejscowości ewoluowała: Reibnicz (1288), Rybnitz (1305), Ribenicz (1311), Reibenicz (1369) i Reibnicz (1393), a następnie uległa zniemczeniu.

Istnieje przypuszczenie, że w latach 20. XV wieku zamek został zdobyty i zniszczony przez husytów. Odbudowano go, a zakres prac budowlanych wybiegał poza dotychczasowy układ i formę warowni. Zachowane relikty murów pochodzą głównie z XV i XVI wieku. Być może odbudowa i modernizacja 

Ruiny zamku w początkach XIX wieku na rycinie Hubera

zamku była dziełem Hansa von Zedlitz, który w drugiej połowie XV stulecia wzmiankowany był jako właściciel wsi. W 1532 roku jego wnuk Hans III sprzedał tutejsze dobra Christophowi von Redernz Nielestna.

Na początku XVI wieku wzniesiono budowlę, której pozostałości zachowały się do dnia dzisiejszego. Zbudowano ją na zachodnim krańcu granitowego cypla otoczonego rozległą doliną z potokiem. Strome zbocza zapewniały naturalną ochronę z trzech stron. Dojście od wschodu chronił głęboki rów, być może sztucznie uformowany. Na szczycie wzniesienia wzniesiono prostokątny budynek o wymiarach 24x13m. W narożniku północno-wschodnim znajdowała się niewielka baszta alkierzowa. Obiekt miał charakter dworu obronnego, ponieważ nie otaczał go mur obronny. Budynek był trzykondygnacyjny, jednotraktowy. Przyziemie pozbawione okien miało charakter obronny. Na piętrze znajdowały się pomieszczenia reprezentacyjne, w tym świetlica. Na ostatniej kondygnacji znajdowały się komnaty mieszkalne wyposażone w wykusze latrynowe. W przyziemiu baszty alkierzowej 

fot. ZeroJeden, V 2005

zlokalizowano kuchnię.

W 1756 roku Rybnica stała się własnością jeleniogórskiego kupca Georga Friedricha Schmidta. Następnie przeszła w ręce Fundacji Świętojańskiej Legnickiej Akademii Rycerskiej w 1770 roku, a w 1786 roku została zakupiona przez Karla hrabiego von Röderze Skały. W tym czasie zamek poddano renowacji w celu adaptacji go do potrzeb folwarku u stóp wzgórza. W 1794 roku majątek przejął Gottlieb Wilhelm von Bressler.

W początkach XIX wieku Rybnica wykorzystywana była jako gorzelnia i zaplecze dla folwarku. Po wybudowaniu nowych zabudowań gospodarczych w 1816 roku zamek opuszczono i popadł w ruinę.

Po odbudowie dokonanej w XV wieku głównym elementem architektury stał się trzykondygnacyjny dom na planie prostokąta o wymiarach 15x25 metrów. Od północy przylegał alkierz kuchenny. Dziedziniec obejmował południową część założenia. W czasach nowożytnych zamek posiadał strome dwuspadowe dachy, a jego elewacje zdobione były dekoracją typu sgraffito.

Do czasów obecnych zachowała się jedynie północna ściana budynku mieszkalnego, fragment jego kurtyny zachodniej, relikty prostokątnego alkierza oraz zasypane piwnice. W niektórych oknach można dostrzec resztki renesansowej kamieniarki. Wzgórze zamkowe jest gęsto zalesione.