Zamek w Przyszowie

amek w Przyszowie, według tradycji przypisywanej Janowi Długoszowi, należy do warowni wzniesionych za panowania Kazimierza Wielkiego w XIV wieku. Wieś Przyszów istniała już wcześniej, od początku XIII wieku, a jej charakter jako osady myśliwskiej, związanej z pobliską Puszczą Sandomierską, mógł wpływać na postrzeganie zamku jako królewskiej stanicy myśliwskiej. Jednakże, część historyków skłania się ku opinii, że jego powstanie wiązało się z polityką umacniania państwa przez Kazimierza Wielkiego i stanowił element nadsańskiej linii obronnej, chroniącej Ziemię Sandomierską.

Zamek w Przyszowie został zbudowany na niewielkim wzniesieniu na lewym brzegu rzeki Łęg. W pierwotnej fazie składał się z wieży oraz budynku mieszkalnego otoczonych parkanem. Naturalną obronę zapewniały podmokłe łąki i bagna, a później również założony staw rybny.

Za panowania Władysława Jagiełły, który często odwiedzał te tereny, zamek został 

Rekonstrukcja zamku z czasów Kazimierza Wielkiego według R.Zielińskiego [źródło]

rozbudowany, aby pomieścić jego dwór. Wieżę zburzono, a na jej miejscu wzniesiono budynki mieszkalne, co zwiększyło walory rezydencjonalne, kosztem obronnych. W XVI wieku Przyszów stał się jedną z siedzib hetmana Jana Tarnowskiego, który, ze względu na niespokojne czasy, podjął działania mające na celu wzmocnienie obronności rezydencji. Zamek otoczono fosą i ziemnymi umocnieniami, a wjazd prowadził przez bramę ze zwodzonym mostem. Lustracje z XVI wieku wskazują, że zamek składał się z dwóch części: zamku górnego i średniego oraz gospodarczego podzamcza.

Po śmierci hetmana Tarnowskiego zamek został zaniedbany. Na początku XVII wieku podjęto próby odbudowy, prawdopodobnie z inicjatywy starosty sandomierskiego Sebastiana Lubomirskiego. Z terenu zamku usunięto drewniane zabudowania, pozostawiając jedynie piętrową bramę z mostem. W 1624 roku Przyszów został zniszczony przez najazd tatarski. Kolejne zniszczenia spowodowały wojska szwedzkie w czasie ""potopu"" oraz oddziały zbuntowanych kozaków. Na początku XVIII wieku ruiny zamku rozebrano, a 

Rekonstrukcja zamku z XV wieku według R.Zielińskiego [źródło]

cegłę wykorzystano do budowy klasztoru w Rozwadowie.

Jeszcze w latach powojennych miały być widoczne relikty murów. Obecnie jedynym śladem po zamku są słabo rozpoznawalne ziemne wały.