a wyspie przy ujściu Drwęcy do Jeziora Drwęckiego, w miejscu dawnego pruskiego grodu, Zakon Krzyżacki w drugiej połowie XIII wieku wzniósł drewniano-ziemną strażnicę lub dwór rycerski. Około roku 1300 warownia ta stała się siedzibą zakonnego wójta, podległego komturowi dzierzgońskiemu.
W 1341 roku, ze względu na strategiczne, przygraniczne położenie, utworzono w Ostródzie samodzielną komturię. Jej powstanie wraz ze wzrostem znaczenia miasta zdecydowało o konieczności budowy murowanej siedziby dla komtura.
Komtur Günter von Hohenstein rozpoczął w 1349 roku długotrwałą budowę zamku, nie w miejscu dawnej strażnicy, lecz na zachód od lokowanego w 1329 roku miasta, przy ujściu Drwęcy do jeziora. Od miasta oddzielała go szeroka, nawodniona fosa. Zamek wzniesiono na kamiennych fundamentach, na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach około 45 na 46 metrów. Był to czteroskrzydłowy, dwukondygnacyjny, podpiwniczony budynek z cegły, kryty dwuspadowym, ceramicznym dachem. Wokół dziedzińca biegły drewniane krużganki. Przy skrzydle zachodnim znajdowała się wieża bramna.
Budowa, z przerwami, trwała do 1407 roku. W 1381 roku zamek został uszkodzony podczas najazdu wojsk księcia litewskiego Kiejstuta. Zniszczona została prawdopodobnie także wcześniejsza krzyżacka strażnica. Po usunięciu zniszczeń, kontynuowano budowę, wznosząc
Brama wjazdowa, fot. ZeroJeden, IV 2009
dodatkowy zewnętrzny mur obronny i fosę.
Na najniższych kondygnacjach znajdowały się pomieszczenia gospodarcze: składy żywności, kuchnia, piekarnia, browar i arsenał. W południowym skrzydle, na pierwszym piętrze, mieściły się kaplica z trzema ołtarzami, refektarz i mieszkanie komtura. W pozostałych skrzydłach znajdowały się kapitularz, infirmeria, dormitoria i pomieszczenia gościnne. Najwyższa kondygnacja spełniała funkcje obronne oraz mieściła spichlerze, w których w 1407 roku komtur Friedrich von Zollern przechowywał olbrzymie zapasy zboża. Od strony północnej do zamku przylegało gdanisko, do którego z refektarza prowadził kryty ganek.
Ostróda jako jedna z pierwszych komturii została wyposażona w broń palną. W 1391 roku posiadała sześć dział z zapasem kul. Przed wybuchem wojny z Polską, komturowie Fryderyk von Zollern a potem Gamroth von Pintzenau byli dobrze zaopatrzeni również w żywność. W bitwie pod Grunwaldem komtur poległ, a zamek pozostał obsadzony przez skromną załogę. Pruski oddział pod dowództwem
Zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, IX 2021
Mikołaja von Doringen niespodziewanie uderzył na twierdzę i przejął zamek i miasto. Władysław Jagiełło nadał zamek Januszowi Mazowieckiemu, ale 19 września 1410 roku wrócił on w ręce zakonne. W roku następnym wielki mistrz Heinrich von Plauen zorganizował w Ostródzie wielką radę stanów pruskich.
Na krótko zamek został odbity Krzyżakom przez wojska Związku Pruskiego w 1454 roku, ale po odbiciu go 24 lutego tego roku pozostał już w rękach krzyżackich. Jeszcze w 1519 roku był na krótko w rękach polskich, do których wrócił na stałe po sekularyzacji zakonu w 1525 roku.
Utworzono tu starostwo. W połowie XVI wieku podjęto prace remontowe, by przystosować zamek do pobytów dworu królewskiego w drodze do Gdańska.
Do połowy XVII wieku niewiele się zmieniało. Dopiero wojny ze Szwedami wpłynęły na kolejne modernizacje zamku. Na Drwęcy zbudowano śluzy, podnoszące poziom wody w fosach, a sam zamek umocniono fortyfikacjami bastionowymi.
W 1788 roku zamek i miasto dotknął pożar. Wybuch beczek z prochemw piwnicach skrzydła
fot. ZeroJeden, IV 2009
wschodniego zniszczył je całkowicie wraz z wieżą. Do odbudowy miasta wykorzystywano materiał z uszkodzonych budynków zamkowych. Do końca XVIII wieku odbudowano trzy skrzydła, przeznaczając je na starostwo i mieszkania.
W 1806 roku zamek był główną kwaterą wojsk niemiecko-rosyjskich. W 1807 roku Ostróda została zdobyta przez Napoleona. W zamku umieścił on swój sztab podczas przygotowywanej wyprawy wgłąb Rosji. Napoleon przebywał tu od 21 do 30 marca 1807 roku.
W XIX wieku zamek przystosowano do potrzeb sądu i urzędów, część pomieszczeń nadal pozostawiono na cele mieszkalne.
W 1945 roku wyposażenie zamku strawił pożar, wywołany walkami. Pozostały uszkodzone ogniem mury skrzydeł, które w 1974 roku zdecydowano się odbudować.
Obecnie zamek stanowi ośrodek kulturalny miasta. W jego wnętrzach mieści się Muzeum z ekspozycjami związanymi z historią zamku, ziemi ostródzkiej i pobytem Napoleona. Zachowane piwnice i przyziemia zachowały swój gotycki charakter.
Włącz 3D
wyspie przy ujściu Drwęcy do Jeziora Drwęckiego, 
