amek w Ornecie, którego początki sięgają wczesnego średniowiecza i pruskiej osady na wzgórzu nad rzeką Drwęcą, został zbudowany przez biskupów warmińskich w pierwszej połowie XIV wieku, a konkretnie przez biskupa Eberharda z Nysy na północno-zachodnim skraju wzgórza. Był to zamek gotycki, sąsiadujący z miastem lokowanym na prawie chełmińskim w 1308 roku. Zamek powstał na planie zbliżonym do trapezu.
Trzykondygnacyjny budynek mieszkalny pełnił funkcję siedziby burgrabiego,
Zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, IX 2021
mieściła się w nim także kaplica i aula. Dziedziniec otaczał mur obwodowy wzmocniony trzema basztami. Wjazd do zamku prowadził od strony miasta. W latach 1341-49 zamek był główną siedzibą biskupstwa warmińskiego, urzędował w nim biskup Herman z Pragi. Później był on rezydencją zarządcy dóbr kościelnych zwanego komornikiem. W 1454 roku mieszczanie Ornety opowiedzieli się po stronie Związku Pruskiego, zajęli zamek biskupi i splądrowali go. Rok później zamek bezskutecznie próbował zająć komtur Henryk von Plauen.
Na mocy pokoju toruńskiego z 1466 roku miasto wraz z Warmią weszło w skład Królestwa Polskiego. W 1520 roku Ornetę zajęły wojska pod dowództwem wielkiego mistrza krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna. W latach 1604-1621 zamek został przebudowany przez biskupa Szymona Rudnickiego. Podczas „potopu” szwedzkiego Ornetę zajął elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm. Kolejna przebudowa, po zniszczeniach dokonanych przez Szwedów w czasie wojny północnej, miała miejsce w latach 1712-1723, z inicjatywy biskupa Teodora Andrzeja Potockiego.
Zdjęcie lotnicze, fot. ZeroJeden, IX 2021
Wzniesiony został wówczas nowy barokowy dom. Dalszą barokową rozbudowę zamku dokonał biskup Krzysztof Szembek.
Po I rozbiorze Polski w 1772 roku Orneta znalazła się w zaborze pruskim. W XIX wieku, konkretnie w roku 1806, władze pruskie rozebrano grożące zawaleniem zamkowe mury. Pod koniec XIX wieku na fundamentach dawnej biskupiej siedziby wzniesiono szkołę.
Obecnie jedynymi pozostałościami średniowiecznego zamku w Ornecie są piwnice znajdujące się w szkole, która została wzniesiona na jego miejscu. Ulica w Ornecie nosi nazwę Zamkowej.