Zamek w Malcu

a początku XIV wieku wieś Malec stanowiła własność szlachecką, a następnie przeszła w ręce książąt oświęcimskich. Z inicjatywy księcia oświęcimskiego Jana III na wyspie pośród stawów powstał niewielki zamek obronny. Warownia ta odegrała pewną rolę w okresie podjazdowych walk pomiędzy książętami oświęcimskimi a rycerzami króla polskiego.

W XV wieku zamki w Barwałdzie, Wołku oraz Malcu dostały się w ręce rycerzy-rabusiów dowodzonych przez Włodka ze Skrzyczna. Z uwagi na ich ciągłe napady na polskie pogranicze i kupców zmierzających do Krakowa, król Kazimierz Jagiellończyk wymógł na księciu oświęcimskim Januszu IV pomoc finansową w wyprawie przeciwko rabusiom. Ponieważ książę nie wywiązał się z obietnicy i wspomagał raubritterów, w roku 

Widok od wschodu, fot. ZeroJeden, X 2005

1452 wojsko królewskie pod wodzą Jana Szafrańca wkroczyło do Księstwa Oświęcimskiego. Polacy szturmem zdobyli zamek w Malcu i obsadzili go 200-osobową załogą.

Po zapłaceniu 2000 czerwonych złotych obiecanego wsparcia na walkę z rabusiami i dodatkowo 800 złotych rekompensaty, książę Janusz IV odzyskał zamek w Malcu.

W roku 1457 Księstwo Oświęcimskie zostało przyłączone do Korony Polskiej. Zajęta w tym czasie wojną trzynastoletnią z Zakonem Krzyżackim Polska nie miała dość sił, aby kontrolować pogranicze ze Śląskiem. Zamek w Malcu został wówczas zajęty przez wojsko zaciężne domagające się zaległego żołdu. Żołnierze założyli związek zwany „Bracią” i napadali na okolicę. W konsekwencji, król Kazimierz Jagiellończyk wysłał wojsko z zadaniem zdobycia oraz zburzenia zamku. Rozkaz władcy został wykonany i zamek w Malcu przestał istnieć.

Obecnie po zamku pozostał jedynie wysoki na 7 metrów ziemny kopiec na wyspie stawu rybnego, stanowiący pozostałości ziemnych fortyfikacji zameczku. W okresie międzywojennym 

Zdjęcie z lotu ptaka, fot. ZeroJeden, V 2020

poszukiwacz skarbów dokonał tu wykopów, które częściowo uszkodziły pozostałości warowni. Jeszcze w drugiej połowie XX wieku prowadziła na wyspę grobla, ale została zlikwidowana przez właściciela stawu. Zamek w Malcu funkcjonował w wiekach XIV i XV, broniąc granicy księstwa oświęcimskiego.