amek w Inowłodzu, wzniesiony z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego w latach 1356-1366, stanowił jeden z elementów systemu obronnego państwa. Położony nad rzeką Pilicą, strzegł Ziemi Łęczyckiej i Małopolski przed najazdami litewskimi oraz zabezpieczał przeprawę przez rzekę i komorę celną na szlaku handlowym do Torunia.
Zamek został zbudowany na sztucznie podwyższonym pagórku, otoczonym starorzeczem Pilicy i podmokłymi łąkami. Dojazd prowadził od strony miasta, od wschodu. Warownia reprezentowała typowy zamek nizinny, wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach około 49 x 32 x 47 x 31 metrów. Do budowy użyto miejscowego kamienia – piaskowca. Pierwotnie składał się z murów obwodowych, ośmiobocznej wieży, czworobocznej wieży oraz domu w kształcie litery L. Całość otaczała fosa o szerokości 20 metrów i głębokości 1,5 metra, zasilana wodą z Pilicy. Odległość murów od
Przyziemie wieży w północno-wschodnim narożniku, fot. ZeroJeden, V 2005
krawędzi fosy wynosiła około 8 metrów.
Ośmioboczna wieża, unikatowa w skali Polski ze względu na konstrukcję z łamanego kamienia, usytuowana była w północno-wschodnim narożniku i lekko wysunięta przed lico murów. Jej średnica wynosiła 10,5 metra. Wejście do wieży prowadziło jedynie z wschodniego muru obwodowego. Zadaniem wieży była kontrola przeprawy, doliny i miasta, a także obrona wjazdu na zamek. Brama wjazdowa znajdowała się w murze wschodnim, około 5 metrów od wieży, i stanowiła przesklepiony otwór o szerokości 2,6 metra i wysokości 2 metrów, bez dodatkowych umocnień. Do bramy prowadził drewniany most nad fosą. W południowej kurtynie znajdowała się wieża na planie prostokąta o wymiarach 8,7 x 10 metrów. Wejście do niej było możliwe z murów oraz z poziomu dziedzińca.
Wewnętrzną zabudowę zamku tworzyły dwa skrzydła: zachodnie i północne, prawdopodobnie piętrowe z poddaszem, kryte dachówką. Oba skrzydła miały po trzy izby. Pomieszczenia przyziemia dostępne były z dziedzińca, a na piętro prowadziły
Widok ze szkarpy w narożniku południowo-zachodnim, fot. ZeroJeden, IV 2007
drewniane schody i ganek. Główne komnaty mieszkalne znajdowały się w skrzydle zachodnim, o czym świadczy umiejscowiona w narożniku południowo-zachodnim kuchnia. Skrzydło północne miało charakter gospodarczy.
Około roku 1387 Inowłódz wraz z zamkiem stał się własnością rodu Nowodworskich. Jednak w 1393 roku król Władysław Jagiełło odzyskał zamek w drodze wymiany. Prawdopodobnie po tej dacie nastąpiła pierwsza rozbudowa, w wyniku której wzniesiono skrzydło południowe pomiędzy wieżą południową a skrzydłem zachodnim, a także mur z otworem wejściowym, dzielący dziedziniec na część zachodnią mieszkalną i wschodnią gospodarczą. Kolejny budynek powstał w narożniku południowo-wschodnim.
Pod koniec panowania Władysława Jagiełły powstała kasztelania inowłodzka. W roku 1515 dobra inowłodzkie wykupił ród Drzewickich. W latach 1521-1526 nowi właściciele przeprowadzili przebudowę zamku po pożarze, który strawił miasto i zamek. Zamurowano bramę w murze wschodnim i przeniesiono wjazd do przebudowanej wieży południowej.
Widok ze szkarpy w narożniku południowo-zachodnim, fot. ZeroJeden, IV 2007
Zlikwidowano skrzydło północne, a powstały dziedziniec wybrukowano. Poziom nowego dziedzińca był 3,5 metra wyżej od pierwotnego. Prawdopodobnie podwyższono mury obwodowe i nadbudowano obie wieże. Po likwidacji starej bramy powstało skrzydło wschodnie.
Około roku 1562 zamek ponownie spłonął i został wyremontowany przez Drzewickich. W skrzydle wschodnim powstała latryna, a przedbramie zostało rozbudowane. Trzy naroża murów obwodowych wzmocniono skarpami. Kolejna przebudowa została dokonana w połowie XVII wieku przez Jana Olbrachta Lipskiego, przerwana przez ""potop"" szwedzki.
W czasie ""potopu"" szwedzkiego zamek przechodził z rąk do rąk, ulegając poważnym zniszczeniom. Wycofujący się Szwedzi wysadzili w powietrze południowo-wschodni
fot. ZeroJeden, V 2005
narożnik murów. Od tego momentu przez prawie 200 lat obiekt popadał w ruinę. Pod koniec XIX wieku łódzki przemysłowiec Antoni Urbanowski rozpoczął wywózkę kamienia z ruin zamkowych, którą wstrzymano w 1896 roku dzięki interwencji miejscowego aptekarza. Działania te doprowadziły do całkowitego zniszczenia kazimierzowskiej warowni.
W 1949 roku rozpoczęto prace mające na celu przybliżenie historii zamku. Odsłonięto relikty murów i nadano obiektowi formę trwałej ruiny. W latach 80. XX wieku odsłonięto i zabezpieczono relikty w postaci pełnego obwodu murów zewnętrznych, fragmentów podziałów wnętrza i fundamentów ośmiobocznej wieży. W latach 2011-2012 przeprowadzono częściową rekonstrukcję wieży, w której obecnie mieści się siedziba Gminnego Centrum Kultury, Biblioteka oraz Punkt Informacji Turystycznej.
Włącz 3D
mek 
