Polskie zamki
Aktualizacja 2025-12-27

Pałac w Czerninie

  

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Czernina:    Czernica · Czerna · Czersk · Czemierniki ·


p ierwsze wzmianki o wsi Czernina (historycznie Schyrnino, Czyrnai, Chirna) pochodzą z 1308 roku, kiedy to wchodziła w skład dóbr kościelnych. W połowie XIV wieku miejscowość stała się własnością szlachecką. Pierwszym znanym właścicielem był Jan z Czerniny herbu Wierzbno, kasztelan międzyrzecki, zmarły w 1423 roku, fundator zamku w Rydzynie. To jemu przypisuje się budowę murowanej siedziby w Czerninie na przełomie XIV i XV wieku.
Po Å›mierci Jana majÄ…tkiem zarzÄ…dzaÅ‚ krótko jego syn Jocusch von der Czyrne, który okoÅ‚o 1430 roku sprzedaÅ‚ dobra Magnusowi von Label. Przypuszczalnie w 1492 roku Czernina z zamkiem przeszÅ‚a w rÄ™ce rodziny von Dohna. Henryk VII von Dohna w dniu 3 maja 1515 roku uzyskaÅ‚ u WÅ‚adysÅ‚awa JagielloÅ„czyka przywilej lokacyjny dla Czerniny, co zapoczÄ…tkowaÅ‚o 
Pałac w Czerninie
Elewacja frontowa - zachodnia, fot. ZeroJeden, V 2005
okres rozwoju osady. W 1538 roku Henryk von Dohna przepisał majątek braciom Aleksandrowi i Baltazarowi von Stosch z Mojęcic, których potomkowie rozbudowali i ufortyfikowali miasto. W 1551 roku Baltazar von Stosch zmienił wyznanie na protestanckie.
Po śmierci Baltazara, jego syn Melchior otrzymał Trzebosz, Kaspar von Stosch (zm. 1627) - Czerninę Górną i miasto Czerninę, a Baltazar - Czerninę Dolną i Jabłonnę. Podział majątku w 1595 roku utrwalił podział na Czerninę Górną i Dolną. Na początku XVII wieku, z wykorzystaniem kamiennych murów średniowiecznej warowni, wzniesiono zamek obronny w stylu późnorenesansowym. Miał on plan prostokątny z dwoma kolistymi bastejami w północnych narożach ściany frontowej i wewnętrznym dziedzińcem. Warownia została otoczona fosą, której relikty zachowały się do dziś.
Wiek XVII to czas wojen i chorób, które dotknęły Dolny ÅšlÄ…sk. W tym okresie wyróżniÅ‚ siÄ™ Georg Abraham von Stosch (zm. 1705), który pod koniec stulecia przebudowaÅ‚ Å›redniowiecznÄ… warowniÄ™ w barokowÄ… rezydencjÄ™. 
Pałac w Czerninie
Zamek na widokówce z lat 30. XX wieku
Po jego śmierci majątek odziedziczyła siostra Hedwig Helena (zm. 1713), wdowa po Fryderyku von Schweinitz. Następnie Czernina przechodziła w posiadanie rodzin von Lestwitz, m.in. Adama Melchiora (zm. 1718), Georga Abrahama i Karola Rudolfa (zm. 1803).
Karol Rudolf von Lestwitz zmarł bezpotomnie 9 sierpnia 1803 roku, zapisując majątek Stowarzyszeniu Dziewic Ewangelickich, którego celem było nauczanie młodych kobiet prowadzenia domu. Stowarzyszenie finansowane z majątku czernińskiego oraz dóbr w Sułkowie i Ligocie, działało prawdopodobnie do II wojny światowej, wspierając rozwój szkolnictwa i opiekę medyczną w okolicznych wsiach.
Podczas dziaÅ‚aÅ„ wojennych w styczniu 1945 r. zamek zostaÅ‚ zniszczony, a po wojnie, pozbawiony opieki, popadÅ‚ w ruinÄ™. Do dzisiaj zachowaÅ‚y siÄ™ jedynie mury zewnÄ™trzne, w wiÄ™kszoÅ›ci peÅ‚nej wysokoÅ›ci. Nie istnieje już podziaÅ‚ wewnÄ™trzny, stropy zawaliÅ‚y siÄ™. Fragmentarycznie przetrwaÅ‚y piwnice, również zasypane. Od wschodu i poÅ‚udnia do budynku przylega 
Pałac w Czerninie
fot. ZeroJeden, V 2005
bajorko, będące prawdopodobnie reliktem dawnej fosy. Do niedawna można było podziwiać kartusz herbowy właścicieli i pozostałości portalu drzwiowego, zdobiące wschodnią ścianę pałacu.
Obecnie ruiny zamku znajdują się w stanie zaawansowanego rozkładu, a ich otoczenie jest zaniedbane.
W pobliżu zamku znajduje się kościół św. Wawrzyńca, jednonawowy, zbudowany z cegły. We wnętrzu znajduje się ołtarz z XV wieku, obraz św. Wawrzyńca z XVIII wieku, organy z 1802 roku oraz XIX-wieczne stacje drogi krzyżowej i epitafia nagrobne rodziny von Stosch. Między kościołem a zamkiem stoi samotna, zaniedbana wieża, będąca pozostałością rozebranego kościoła ewangelickiego. Przy Rynku znajduje się klasycystyczny ratusz z lat 1799-1800.








Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.