Polskie zamki
Aktualizacja 2026-03-29

Pałac w Czerninie

  

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Czernina:    Czernica · Czerna · Czersk · Czemierniki ·


p ierwsze wzmianki o wsi Czernina (historycznie Schyrnino, Czyrnai, Chirna) pochodzą z 1308 roku, kiedy to wchodziła w skład dóbr kościelnych. W połowie XIV wieku miejscowość stała się własnością szlachecką. Pierwszym znanym właścicielem był Jan z Czerniny herbu Wierzbno, kasztelan międzyrzecki, zmarły w 1423 roku, fundator zamku w Rydzynie. To jemu przypisuje się budowę murowanej siedziby w Czerninie na przełomie XIV i XV wieku.
Po śmierci Jana majątkiem zarządzał krótko jego syn Jocusch von der Czyrne, który około 1430 roku sprzedał dobra Magnusowi von Label. Przypuszczalnie w 1492 roku Czernina z zamkiem przeszła w ręce rodziny von Dohna. Henryk VII von Dohna w dniu 3 maja 1515 roku uzyskał u Władysława Jagiellończyka przywilej lokacyjny dla Czerniny, co zapoczątkowało okres rozwoju osady. W 1538 roku Henryk von Dohna przepisał majątek braciom Aleksandrowi i Baltazarowi von Stosch z Mojęcic, których potomkowie rozbudowali i ufortyfikowali miasto. W 1551 roku Baltazar von Stosch zmienił wyznanie na protestanckie.
Po Å›mierci Baltazara, jego syn Melchior otrzymaÅ‚ Trzebosz, Kaspar von Stosch (zm. 1627) - CzerninÄ™ GórnÄ… i miasto CzerninÄ™, a Baltazar - CzerninÄ™ DolnÄ… i JabÅ‚onnÄ™. PodziaÅ‚ majÄ…tku w 1595 roku utrwaliÅ‚ podziaÅ‚ na CzerninÄ™ GórnÄ… i DolnÄ…. Na poczÄ…tku XVII wieku, z wykorzystaniem kamiennych 
Pałac w Czerninie
Fryderyk Bernard Wernher, Topografia ÅšlÄ…ska 1744-1768
murów średniowiecznej warowni, wzniesiono zamek obronny w stylu późnorenesansowym. Miał on plan prostokątny z dwoma kolistymi bastejami w północnych narożach ściany frontowej i wewnętrznym dziedzińcem. Warownia została otoczona fosą, której relikty zachowały się do dziś.
Wiek XVII to czas wojen i chorób, które dotknęły Dolny Śląsk. W tym okresie wyróżnił się Georg Abraham von Stosch (zm. 1705), który pod koniec stulecia przebudował średniowieczną warownię w barokową rezydencję. Po jego śmierci majątek odziedziczyła siostra Hedwig Helena (zm. 1713), wdowa po Fryderyku von Schweinitz. Następnie Czernina przechodziła w posiadanie rodzin von Lestwitz, m.in. Adama Melchiora (zm. 1718), Georga Abrahama i Karola Rudolfa (zm. 1803).
Karol Rudolf von Lestwitz zmarÅ‚ bezpotomnie 9 sierpnia 1803 roku, zapisujÄ…c majÄ…tek Stowarzyszeniu Dziewic Ewangelickich, którego celem byÅ‚o nauczanie mÅ‚odych kobiet prowadzenia domu. Stowarzyszenie finansowane z majÄ…tku czerniÅ„skiego oraz dóbr w SuÅ‚kowie i Ligocie, dziaÅ‚aÅ‚o prawdopodobnie 
Pałac w Czerninie
fot. ZeroJeden, V 2005
do II wojny światowej, wspierając rozwój szkolnictwa i opiekę medyczną w okolicznych wsiach.
Podczas działań wojennych w styczniu 1945 r. zamek został zniszczony, a po wojnie, pozbawiony opieki, popadł w ruinę. Do dzisiaj zachowały się jedynie mury zewnętrzne, w większości pełnej wysokości. Nie istnieje już podział wewnętrzny, stropy zawaliły się. Fragmentarycznie przetrwały piwnice, również zasypane. Od wschodu i południa do budynku przylega bajorko, będące prawdopodobnie reliktem dawnej fosy. Do niedawna można było podziwiać kartusz herbowy właścicieli i pozostałości portalu drzwiowego, zdobiące wschodnią ścianę pałacu.
Obecnie ruiny zamku znajdują się w stanie zaawansowanego rozkładu, a ich otoczenie jest zaniedbane.
W pobliżu zamku znajduje siÄ™ koÅ›ciół Å›w. WawrzyÅ„ca, jednonawowy, zbudowany z cegÅ‚y. We wnÄ™trzu znajduje siÄ™ oÅ‚tarz z XV wieku, obraz Å›w. WawrzyÅ„ca z XVIII wieku, organy z 1802 roku oraz XIX-wieczne stacje drogi krzyżowej i epitafia nagrobne rodziny von Stosch. MiÄ™dzy koÅ›cioÅ‚em a 
Pałac w Czerninie
Widok z lotu ptaka od północnego-zachodu, fot. ZeroJeden, IV 2013
zamkiem stoi samotna, zaniedbana wieża, będąca pozostałością rozebranego kościoła ewangelickiego. Przy Rynku znajduje się klasycystyczny ratusz z lat 1799-1800.








Serwis wykorzystuje technologi? cookie w celu uprzyjemnienia u?ytkowania.