Polskie zamki
Aktualizacja 2016-10-30
Użytkownik:

Hasło:

Loguj automatycznie

Załóż konto
blank
blank

Zamek Dybów w Toruniu

 (Toruń-Podgórz • Dybów) 

Legendy
Wzmianki
blankWycieczki (Musisz być zalogowany/a)blanktlo

Nazwy podobne do Toruń-Podgórz • Dybów:    Toruń (90%)


rLokalizacja zamku na mapie Polskiuiny wznoszą się na lewym brzegu rz. Wisły w dzielnicy Podgórz obok drogowego mostu im. Józefa Piłsudskiego. Koło zamku przebiega międzynarodowy niebieski szlak turystyczny z Torunia do Suchatówki. Dzieje zamku wyznacza podpisany w 1422 r. tzw. Pokój Mełneński, na mocy którego król Władysław Jagiełło odzyskał ziemie na lewym brzegu rz. Wisły podarowane krzyżakom w 1230 r. przez ks. mazowieckiego Konrada.
Budowę zamku rozpoczęto w 1423 r. naprzeciw krzyżackiego Torunia. W latach 1423-25 jako pierwszy został zbudowany czterokondygnacjowy dom mieszkalny, następnie po 1431 r. budynek wkomponowano w obwód murów obronnych, zbudowano wieżę bramną. Całość została otoczona mokrą fosą, zamek prawdopodobnie posiadał wieżę sygnalizacyjno-obronną, na której ślady dotychczas nie natrafiono. Wewnątrz zamku znajdował się duży czworoboczny dziedziniec. W źródłach historycznych zamek Dybów został wymieniony w 1425 r. na okoliczność wizyty króla Władysława Jagiełły. Wkrótce na zach. od zamku powstała osada nazywana przemiennie Dybowem, Nową Nieszawą lub Nieszawą.
Dynamicznie 
Zamek Dybów w Toruniu
Zamek Dybór naprzeciwko Torunia na sztychu Erika Dahlbergha z dzieła Samuela Pufendorfa 'De rebus a Carolo Gustavo gestis', 1656 rok
rozwijająca się osada stanowiła poważną konkurencję dla mieszczan i kupców z przeciwległego Torunia. Trzeba wspomnieć, że granica państwowa przebiegała środkiem koryta rz. Wisły i zamek dybowski pełnił rolę strażnicy królewskiej. Obawy o własne dochody i podsycona przez krzyżaków nienawiść wśród mieszczan spowodowała reakcję, uskutecznioną napadem na królewski zamek w 1431 r. Zamek został zdobyty przez krzyżaków posiłkowanych przez toruńskich mieszczan i do 1435 r. pozostawał obsadzony przez załogę krzyżacką. Po 1435 r. mury zamku zostały podwyższone, oraz wybito w nich strzelnice. Narożniki murów zostały zwieńczone ceglanymi cylindrycznymi wieżyczkami o zewnętrznej średnicy 3 metrów.
W 1454 r. król Kazimierz Jagiellończyk przebywający na zamku nadał tzw. "Statuty nieszawskie" rozszerzające prawa szlachty. Rozwój wypadków związanych z wojną trzynastoletnią (1454-1466) i okazana przez toruńczyków pomoc w tej materii spowodowały w 1460 r. decyzję króla Kazimierza Jagiellończyka w sprawie przeniesienia konkurencyjnej dla Torunia osady Dybów w górę rz. Wisły w miejsce dzisiejszego miasteczka Nieszawy.
Do 1466 r. zamek dybowski był siedzibą burgrabiego 
Zamek Dybów w Toruniu
fot. ZeroJeden, III 2002
królewskiego a po II Pokoju Toruńskim stanowił siedzibę starostów królewskich. Powstała tu także komora celna. W 1512 r. tytułem zastawu dla króla Zygmunta Starego zamek znalazł się w rękach rady miasta Torunia.
Upadek zamku rozpoczął się w czasach wojen szwedzkich a konkretnie w 1656 r. kiedy to szwedzki komendant twierdzy usiłował zamek dybowski wysadzić w powietrze. Zamek nie uległ zagładzie lecz doznał trwałych zniszczeń. W 1727 r. podczas lustracji jest wymieniany jako ruina. W 1703 r. podczas kolejnego oblężenia miasta przez wojska szwedzkie króla Karola XII zamek był zamieniony na redutę z której ostrzeliwano miasto, stąd wzięły się dalsze zniszczenia zamku. W 1793 r. po II rozbiorze Polski zamek został zajęty przez wojska pruskie.
W 1813 r. grupa około 40 żołnierzy francuskich z korpusu marszałka Neya pod dowództwem płk Suvary broniła się przez 3 miesiące w ruinach zamku przed nacierającymi wojskami rosyjskimi. Już wtedy zamek otoczony był ziemnymi fortyfikacjami. W 1848 r. teren zamku został włączony do fortyfikacji miejskich. W murach obwodowych wybito przyziemne strzelnice przystosowane dla ówczesnej artylerii a sam zamek zyskał obwałowanie typu kleszczowego.
W 1936 r. prowadzono tu prace konserwatorskie. W latach 1971-72 przeprowadzono prace zabezpieczające obiekt w ramach tzw. trwałej ruiny.
Z okresu dawnej świetności zamku do dziś zachowały się mury obwodowe prawie w pełnej wysokości, ślady trzech cylindrycznych zwieńczeń narożnych wieżyczek, ruiny wieży bramnej (w latach 70-tych była zrekonstruowana) oraz ściany zach. i pd. tzw. budynku mieszkalnego. Całość ruin jest ogólnie dostępna 
Zamek Dybów w Toruniu
Dziedziniec zamkowy, fot. ZeroJeden, VIII 2000
co niektórzy "zwiedzający" wykorzystują dla dewastacji otoczenia.




Pokaż na mapie



Zamek Dybów w Toruniu - Fundamenty budynku mieszkalnego od zachodu, fot. ZeroJeden, VIII 2000 Zamek Dybów w Toruniu - Zamek od północnego-zachodu, fot. ZeroJeden, VIII 2000 Zamek Dybów w Toruniu - Dziedziniec zamkowy, fot. ZeroJeden, VIII 2000 Zamek Dybów w Toruniu - fot. ZeroJeden, III 2002 Zamek Dybów w Toruniu - fot. ZeroJeden, III 2002 Zamek Dybów w Toruniu - Pozostałości głównego budynku zamkowego, fot. ZeroJeden, III 2002 Zamek Dybów w Toruniu - Południowy mur najstarszej części zamku, fot. JAPCOK, III 2002 Zamek Dybów w Toruniu - Zamek na pocztówce z 1900 roku Zamek Dybów w Toruniu - Ruiny zamku na widokówce z 1917 roku Zamek Dybów w Toruniu - fot. ZeroJeden, X 2014 Zamek Dybów w Toruniu - fot. ZeroJeden, X 2014 Zamek Dybów w Toruniu - fot. ZeroJeden, X 2014 Zamek Dybów w Toruniu - fot. ZeroJeden, X 2014 Zamek Dybów w Toruniu - Brama wjazdowa i południowy mur obwodowy, fot. JAPCOK, III 2002 Zamek Dybów w Toruniu - fot. ZeroJeden, X 2014 Zamek Dybów w Toruniu - Plan zamku według L.Grzeszkiewicz-Kotlewskiej  [<a href=/bibl_ksiazka.php?idksiazki=262&wielkosc_okna=d onclick='ksiazka(262);return false;'>źródło</a>] Zamek Dybów w Toruniu - Plan zamku Dybów, 'Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Thorn', 1889 Zamek Dybów w Toruniu - Zamek od strony południowo-zachodniej, gwasz tzw. K.Albertiego, około 1795 roku Zamek Dybów w Toruniu - Dybów od strony północno-wschodniej, gwasz tzw. K.Albertiego, około 1795 roku Zamek Dybów w Toruniu - Zamek Dybór naprzeciwko Torunia na sztychu Erika Dahlbergha z dzieła Samuela Pufendorfa 'De rebus a Carolo Gustavo gestis', 1656 rok Zamek Dybów w Toruniu - Dybów widoczny z Torunia w 1745 roku według rysunku Georga Friedricha Steinera Zamek Dybów w Toruniu - Zamek Dybów naprzeciwko Torunia na sztychu Erika Dahlbergha z dzieła Samuela Pufendorfa 'De rebus a Carolo Gustavo gestis', 1656 rok Zamek Dybów w Toruniu - Ostrzał Torunia z terenu zamku Dybów w 1703 roku
Serwis wykorzystuje technologię cookie w celu uprzyjemnienia użytkowania.